رادیو فرهنگ برای آشنایی بیشتر علاقمندان حوزه تئاتروسینمابا برنامه «جادوی صحنه» از آخرین اخبار این حوزه می گوید و به نقد و بررسی نمایش ها و فیلم های درحال اجرا و اكران می پردازد.
(این مصاحبه24تیرماه درهفته نامه صداوسیمابه چاپ رسیده است.)
رادیو فرهنگ در آخر هفته خود برای آشنایی بیشتر علاقمندان حوزه تئاتر و سینما با برنامه «جادوی صحنه» از آخرین اخبار این حوزه می گوید و به نقد و بررسی نمایش ها و فیلم های درحال اجرا و اكران می پردازد.
«جادوی صحنه» پنج شنبه های هر هفته ساعت 16 تا 17 با تهیه كنندگی پرویز جمالی و گویندگی نرگس اصفهانی تقدیم شنوندگان رادیو فرهنگ می شود .
نقد فیلمی از دنیای زنانه
با خبر می شوم كه قرار است خانم غزاله سلطانی كارگردان فیلم سینمایی «پرسه در حوالی من» كه اولین فیلم بلند او محسوب می شود در استودیوی ضبط برنامه «جادوی صحنه» حضور داشته باشد.خودم را به استودیو می رسانم غیر از كارگردان این فیلم بهرام سروری نژاد یكی از بازیگران هم حضور دارد .
علی جعفری فوتمی (كارشناس مجری)برایم می گوید : به همراه فرانك آرتا (منتقد) می خواهیم فیلم سینمایی «پرسه در حوالی من» كه درباره دنیای زنی است كه در آستانه سی سالگی در دل تهرانِ امروز، به دنبال رویای مادر شدناست ، را نقد و بررسی كنیم.
تعامل با مخاطبان شهرستان
محمد صادق رحمانیان مدیر رادیو فرهنگ در باره رویكرد جدید رادیو فرهنگ می گوید:بر اساس آخرین نظرسنجی مركز تحقیقات سازمان در سه سال اخیر،این شبكه رادیویی در سطح ملی توانسته آمار مخاطبان خود را افزایش بدهد، بر این اساس یكی از راهبردهای ما تاكید بر تعامل با شنوندگان بویژه مخاطبان در شهرستان است.
او پرداختن به آداب و رسوم اقوام ایرانی، پخش موسیقی نواحی مختلف، طراحی و پخش برنامههای مسابقهمحور ادبی و فرهنگی را از جمله برنامه های این شبكه دانسته و می گوید: علاوه بر برنامه« جادوی صحنه» برنامه دیگری با نام« تماشاخانه» با اجرای پیمان شیخی پخش می شود كه این برنامه به تاریخ تئاتر در ایران میپردازد وبیشتر جنبهی پژوهشی دارد.ضمن اینكه علاوه بر این، برنامه ای هم در حال طراحی ست و مراحل پیش تولید آن در حال انجام است كه به طور حرفه ای به تئاتر خواهد پرداخت.
مدیر رادیو فرهنگ با اشاره به فصل تابستان می گوید:در فصل تابستان برنامه m.c در كوچهی آفتاب در حال پخش شدن است كه متشكل از آیتمهای مختلف تفریحی ، از جمله موسیقی ملل، زبان و ادب فارسی، سبك زندگی و مسابقه است كه این مجموعه برنامه «مردممحور« است.علاوه براین برنامههای عصرگاهی ما نیز به هنرهای مختلف از جمله سینما، تئاتر، شعر، داستان. هنرهای تجسمی نیز میپردازد. عصرانه با هنر متولی این نوع برنامههاست.
بیان دغدغه های اصحاب سینما و تئاتر
پرویز جمالی تهیه كننده برنامه «جادوی صحنه» با اشاره به اینكه این برنامه از بخش های مختلفی تشكیل شده است،می گوید: این مجله سینمایی و تئاتری از بخش های «بازتاب» با بیان آخرین و تازه ترین تحولات حوزه سینما و تئاتر كه توسط محمد علی مومنی اجرا می شود ،« نقد و نظر» كه هر هفته یكی از فیلم های در حال اكران سینما و نمایش های در حال اجرا با حضور عوامل فیلم و نمایش توسط علی جعفری فوتمی كارشناس مجری و منتقدین مطرح در حوزه های تئاتر و سینما نقد می شود،«سینمای كاغذی» كه به معرفی معرفی فیلم نامه های شاخص ایران و جهان اختصاص دارد و «نامه نمایش» كه به معرفی نمایش نامه نویسان معروف وصاحب سبك جهان می پردازد تشكیل شده است. ضمن اینكه در بخش «چشم انداز» مكاتب سینما وتئاتر و همچنین لغات واصطلاحات هنرهای نمایشی با حضور كارشناسان مطرح سینما و تئاتر شرح داده می شود. جمالی تصریح می كند :در این برنامه دغدغه های اهالی و اصحاب سینما و تئاتر بیان می شود و به نظرم كمتر برنامه ای است كه در شبكه های رادیویی از جمله فرهنگ ،با این موضوع تهیه و تولید شود.
او با بیان اینكه تولید همچین برنامه هایی فرصتی برای اهالی سینما و تئاتر ایجاد می كند كه از دغدغه هایشان بگویند ادامه می دهد : احساس كردم كه این برنامه می تواند به فعالان حوزه سینما وتئاتر این فرصت را بدهد كه نه تنها از دغدغه هایشان بگویند بلكه تبلیغی برای آثار هنری اشان بشود و ضمن آن به نقد و بررسی منصفانه این آثار هنری نیز بپردازیم.
او كه از سال 74 وارد رادیو شده و فعالیت خود را در این رسانه گرم با دستیاری تهیه شروع كرده می گوید: به مدت 10 سال با اساتید و بزرگان رادیو در برنامه های مختلفی همكاری كردم.
جمالی كه از سال 84 توانسته اولین برنامه مستقل خود را تهیه كرده و سابقه تهیه كنندگی در رادیو های مختلفی را همچون سلامت ،تجارت ،پیام ،آوا داشته با اشاره به سختی های دعوت از هنرمندان به برنامه می گوید: وقتی با سینما گران و كارگردان ها صحبت می كنیم و آنها را به برنامه دعوت می كنیم، اول گلایه می كنند كه از طرف رسانه ملی حمایت نمی شوند و درصدا و سیما آثار آنها را تبلیغ نمی كند ،قول و قرارها كه گذاشته می شود كه سرضبط برنامه بیایند متاسفانه به بهانه های مختلف نمی آیند یا بد قولی می كنند هرچند كه باید از هنرمندان تئاتر تشكر كنیم زیرا انها همیشه حضور پر رنگی در برنامه دارند.
تركیبی از علم و دانش و مهارت
وقتی از نرگس اصفهانی گوینده برنامه «جادوی صحنه » می پرسم در رادیو داشتن صدای شاخص مهم است یا قابلیت گویندگی؟برایم می گوید:بایستی به نكاتی اشاره كنم كه در مجموع تاثیرات شگرفی بر گویندگی دارد به این معنا كه گویندگی را از یك فن به هنری تاثیر گذار تبدیل می كند.هنر گوینده این است كه با واژه ها و كلمات تصاویری را نقاشی كند و هر چه با مهارت بیشتری این تجسم و خلق تصویر ذهنی را انجام دهد موفق تر است كه البته بخشی از این مهارتها اكتسابی است و بخشی با شخصیت ودرونیات گوینده مرتبط است.
اصفهانی می گوید: از آنجایی كه رسانه رادیو و جایگاه آن در جامعه منحصر به فرد است وبی واسطه ترین
پل ارتباط مخاطب با رادیو گوینده است نقش حساس گویندگی برجسته تر می شود .نحوه بیان ،تونالیته صدا و لحن ،حس اجرا ،آگاهی از مهارتهای ارتباطی ،ابتكار عمل داشتن در برابر چالش های اجرا و مسئولیت های هر برنامه ،به روز بودن نسبت به موضوع برنامه و واقف بودن به اطلاعات تازه تر ،درست و سلیس اداكردن حروف و كلمات ،درك كامل و عمیق نسبت به مطالبی كه بیان می شود و موارد دیگری كه وجود دارد ،همه و همه در ساختن یك گوینده حرفه ای تاثیر گذار است ولی نكاتی نیز وجود دارد كه شاید كمتر گفته و یا مطرح می شود و به عقیده من نقشی والاتر و اساسی تر در ماندگار شدن اجرای گوینده در ذهن مخاطب می تواند داشته باشد .
گوینده برنامه «جادوی صحنه » درباره ماندگار شدن اجرای یك گوینده می گوید:داشتن نگاه و حس تفهمی كه همان خودرا به جای مخاطب گذاشتن است و جزو پایه ای ترین اركان ارتباط با مخاطب است ، صادق بودن با خود و مخاطب و رعایت اصول اخلاقی هنگام اجرا،داشتن تفكر تحلیلی در هنگام اجرا به منظور استفاده و دادن اطلاعات دقیق به مخاطب ،كنترل بر خود به معنای كنترل عواطف و احساسات از قبیل خشم ،غم ،استرس و اجتناب از رفتار و گرفتن لحنی كه این احساسات را منتقل كند ،برخورداری از سرعت عمل در شرایط پیش بینی نشده از مهمترین ویژگی هایی است كه بایستی رعایت شود.
ضمن اینكه گوینده بایستی از تغییر صدا پرهیز كند زیرا یكدستی و شفافیت صدای گوینده را تحت تاثیر قرار
می دهدو با صدای خود هیپنوتیزم نشود به این معنا كه تمركز فقط بر خود و صدای خود نداشته و غافل از مخاطب نشویم.
او می گوید: گوینده همواره باید هوشیار و آگاه باشد كه مخاطب هوشمند به سرعت و با دقت ،متوجه می شود كه پیام آمده از سوی گوینده قابل اعتنا و دقیق است یا خیر،واین پیام تنها از راه لحن و صدای گوینده در ذهن و قلب مخاطب می نشیند .
اصفهانی با اشاره به برنامه «صحنه جادو» تصریح می كند: برآنیم تا دقیق ترین،تازه ترین و تاثیر گذارترین جنبه های این هنرهای زیبا را به مخاطب علاقمند ارائه كنیم و طبیعتا لحن و اجرای این برنامه هم باید منطبق و مختص چنین موضوعاتی باشد.
او در پایان صحبتهایش تصریح می كند :رادیو« جادوی صدا» و« صحنه»در ذهن مخاطب است ومن به عنوان گوینده این جایگاه رفیع را ارج می نهم.
آشنایی با مقتضیات رسانه
علی جعفری فوتمی كارشناس مجری برنامه می گوید: در بخش «نقد و نظر » به گفتگو و بحث و نقد و تحلیل آثار نمایشی روی صحنه یا فیلم های روی پرده می پردازیم. بدین معنا كه ما هر هفته بر اساس تقسیم بندی كه داریم عوامل فیلم یا تئاترهایی را كه در حال اجرا یا روی پرده است دعوت می كنیم و به همراه یك یا دو منتقد كه روی بحث مورد نظر احاطه دارند سعی می كنیم از زوایای مختلف چه در مورد متن و چه درباره شیوه ی اجرا گفتگو كنیم.البته نگاه حمایتی در برنامه از مهمترین رویكرد«جادوی صحنه » است . با توجه به اینكه گاهی وضعیت اطلاع رسانی وتبلیغات برای نمایش های روی صحنه مطلوب نیست و خیلی از نمایش ها فرصت معرفی ندارند تا بتوانند مخاطبان را جذب كنند.
جعفری با اشاره به اینكه سعی می كنیم نگاه كارشناسانه به آثار هنری داشته باشیم و آن آثار را كاملا تحلیل
می كنیم ادامه می دهد:البته به نحو مقتضی اطلاع رسانی می كنیم تا علاقمندان تئاتر و سینما بتوانند با توجه به آنچه در برنامه گفته می شود آثار مطلوب خود را برای تماشا انتخاب كنند.
او كه خود روزنامه نگار و از اعضای كانون ملی تئاتر ایران و كانون جهانی منتقدان تئاتر است ادامه می دهد : سعی می شود كارشناسانی كه به عنوان منتقد در برنامه حضور می یابند یا از منتقدان و روزنامه نگارانی باشند كه چهره های شناخته شده ای هستند و سال ها در این حوزه قلم می زنند یا از اعضای محافل آكادمیك و مدرس دانشگاه باشند.ضمن اینكه منتقدان ما باید با مقتضیات كاررسانه ای هم آشنا باشند و بدانند آنچه كه یك رسانه مبتنی بر صدا مثل رادیو نیاز دارد الزاماتش چیست ؟ و چقدر فعالیت در این رسانه با یك رسانه مكتوب متفاوت است. منتقدان ما می كوشند آثار را آن طور كه باید و شاید نقد و بررسی كرده و به مخاطبان عرضه بكنند.
جعفری با بیان اینكه بیشتر در این برنامه به معرفی آثاری می پردازیم كه كمتر فرصت معرفی شدن دارند ، ادامه
می دهد :به طور مثال در حوزه سینما می كوشیم به گروه هنر و تجربه هم نگاهی بیندازیم و نگاه ویژه ای داریم به فیلم هایی كه در آن گروه اكران می شود ،این فیلم ها و فیلمسازانشان شاید كمتر شناخته شده باشد و كمتر از آنها دعوت شده باشد تا نظرات خود را مطرح كنند. وقتی از او می پرسم یك كارشناس مجری برنامه های هنری آن هم در حوزه سینما و تئاتر بایستی چه ویژگی هایی داشته باشد تا بهتر بتواند برنامه را اجرا كند ،می گوید: باید اشراف به آن حوزه و تخصص داشته باشد .مثلا اگر قرار است در خصوص تئاتر صحبت كنیم این جزء بدیهیات است كه تئاتر را بشناسد و با مقتضیات و شرایط جریان تئاتر در كشور آشنا باشد .از سوی دیگر مقتضیات رسانه را بشناسد ،یعنی بداند كه دارد كجا كار می كند و رسانه صوت محوری مثل رادیو چه اقتضائاتی دارد و چه كارهایی باید انجام شود برای اینكه مخاطب رادیویی پای آن برنامه بنشیند و از ابتدا تا انتهای آن را گوش بدهد و برنامه برایش جذاب باشد.
او تصریح می كند :كارشناس مجری برنامه های سینمایی و تئاتر بایستی بداند كه با نگاه صرفا علمی و آكادمیك نمی تواند مخاطب را راضی نگه دارد چون ممكن است مخاطب، خیلی هم تخصصی نباشد، بنابراین طوری صحبت كند كه هم مخاطب عام و هم متخصص برنامه را حس كند و آن قدر برایش جذابیت داشته باشد كه تا پایان برنامه ،آن را گوش كند و فكر نكند صرفا وقتی را گذاشته و برنامه ای را شنیده است.
او با اشاره به اینكه تقریبا دوماه است كه برنامه «جادوی صحنه» از آنتن رادیو فرهنگ پخش می شود و بخش« نقد و نظر» جایگاه خودش را پیدا كرده می گوید: به وسیله ارتباطی كه با گروه های نمایشی و صاحبان فیلم های سینمایی داریم متوجه شده ایم كه كارگردان ها و تهیه كننده ها می خواهند در برنامه حضور داشته باشند و بیشتر در مورد كارشان صحبت بشود و این نشان می دهد كه برنامه توانسته است جایگاه خوبی برای خودش دست و پا بكند.