مسافر سرزمین خورشید

بابك بیات،، آهنگساز، نوازنده، تنظیم‌كننده و آهنگساز فیلم ایرانی

1400/12/18
|
14:06

بابك بیات موسیقیدان، نوازنده، تنظیم‌كننده و یكی از مهم‌ترین آهنگسازان فیلم در تاریخ جشنواره‌ فیلم فجر به شمار می‌رود. وی سه بار به خاطر ساخت موسیقی فیلم‌های عروس، سرزمین خورشید و مردی شبیه باران برنده سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر شد و با آهنگسازی مجموعه ولایت عشق به شهرت رسید.
علی‌حسین بیات‌زرندی‌مطلق معروف به بابك بیات در 23 خرداد 1325 خورشیدی در تهران دیده به جهان گشود. پدرش دوست داشت، او یك ورزشكار شده و به دانشگاه افسری برود و زندگی نظامی را شروع كند اما او موسیقی را دنبال كرد. بیات فارغ التحصیل هنرستان عالی موسیقی بود كه از 19 سالگی در اپرای تهران مشغول به فعالیت شد و همچنین دوره سازشناسی را نیز در خارج از كشور گذراند. او در گروه كُر باغچه‌بان به عنوان خواننده رسمی فعالیت هنری خود را آغاز كرد. بعد از آن با محمد اوشال، آهنگ‌ساز و رهبر اركستر جاز فولكوریك دوستی عمیقی پیدا كرد كه این دوستی به ادامه هارمونی و آكومپانیمان و فراگیری بیشتر موسیقایی منجر شد.

ورود به عرصه موسیقی
بابك بیات از كودكی موسیقی را آغاز كرد و در دوران مدرسه این رشته را برای ادامه تحصیل برگزید، بنابراین به همراه ایرج جنتی عطایی شاعر و ترانه سرا و نمایشنامه نویس به ساخت ترانه‌های بسیاری از جمله: جنگل، بن بست، خونه، فریاد زیر آب، علی كنكوری، تپش، خاتون، سایه، خورجین (بانوی شرقی)، فصل بد خاكستری (روح بزرگوار)، سقف، هیچ كسی مثل تو نبود، طلایه دار (ای بزرگ موندنی) و بسیاری ترانه های دیگر پرداخت. بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، بیات فعالیت موسیقی را در شركت ابتكار همراه با ابراهیم زال زاده و با كاست قاصدك، زندگینامه صمد بهرنگی و به صورت ترانه های كودكانه خانم سیمین غدیری آغاز كرد. پس از آن كاست خروس زری پیرهن پری را به همراه احمد شاملو و كاست های سكوت سرشار از ناگفته ها است و چیدن سپیده دم را با صدای احمد شاملو موسیقی ساخت. در واقع بیات كار حرفه‌ای خود را از تلویزیون آغاز كرد و در 1352 خورشیدی در سریال خانه‌به‌دوش (مراد برقی) به كارگردانی پرویز كاردان به عنوان آهنگ ساز با هنرمندانی همچون پرویز كاردان و ناصر گیتی‌جاه همكاری داشت.

این موسیقیدان برجسته، موسیقی فیلم را با فیلم غریبه شروع كرد. بعد از فیلم غریبه، بیات موسیقی فیلم های: خورشید در مرداب، شب آفتابی (با ترانه عروسك قصه من)، برهنه تا ظهر با سرعت، فریاد زیر آب، سریال چنگك و بسیاری موسیقی فیلم های دیگر را اجرا كرد. وی موسیقی فیلم را در بعد از انقلاب با فیلم مرگ یزدگرد ساخته بهرام بیضایی شروع كرد و در 1362 خورشیدی موسیقی فیلم های نقطه ضعف و ریشه در خون را ساخت و در سال های بعد برای فیلم های شاید وقتی دیگر و مسافران ساخته های بهرام بیضایی، سریال سلطان و شبان، كشتی آنجلیكا، عروس، پرده آخر، طلسم، مرسدس، جهان پهلوان تختی، دست های آلوده، اتوبوس، قرمز، دو زن، شیدا و در حدود 90 فیلم سینمایی موسیقی نوشته است و آخرین سریالی كه وی برای آن موسیقی ساخته است، سریال ولایت عشق است. بیات توانست با فعالیت در سریال ولایت عشق تجربه حرفه‌ای موفقی برای خود رقم بزند و همكاری در كنار بازیگران بزرگ و باتجربه‌ای نظیر فرخ نعمتی، محمد صادقی، اكبر زنجان‌پور و داوود رشیدی توانست سطح كاری او را متحول كند. بیات از موسیقی سریال ولایت عشق به‌عنوان یكی از بهترین موسیقی‌های خود یاد كرده است و می‌گفت كه برای تك‌تك شخصیت‌های این سریال تم‌های جداگانه ساختم و درباره این موضوع این‌گونه توضیح می‌داد كه برای ایرانیان كه در پرده اول می‌بینید یك تم، شخصیت مأمون با بازی محمد صادقی تم جداگانه دیگری، برای شخصیت فضل‌بن‌سهل هم تم متفاوتی، امین عباسی با بازی رامبد جوان هم تم دیگری، برای خود امام رضا(ع) هم تم‌های جداگانه‌ای ساختم. وی اذعان داشت، تم‌های مختلفی را كه بر اساس شخصیت‌های سریال ساخته، جداگانه درنظر گرفته و بعد همه را با هم تلفیق كرده است و به موسیقی «ولایت عشق» تبدیل شده است. مجموعه ولایت عشق را می‌توان از آثار ماندگار این عرصه دانست؛

موفقیت های هنری بابك بیات

در ١٣٦٤خورشیدی و در چهارمین جشنواره فیلم فجر برای ساخت موسیقی فیلم اتوبوس از بابك بیات تقدیر شد. همچنین وی در 1369 خورشیدی برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی در نهمین جشنواره فیلم فجر برای ساخت موسیقی فیلم عروس شد. بیات در 1375 خورشیدی نیز برنده سیمرغ بلورین بهترین موسیقی در پانزدهمین جشنواره فیلم فجر برای ساخت موسیقی فیلم سرزمین خورشید و مردی شبیه باران شد در واقع به طور كلی بیات 12 بار به خاطر موسیقی متن فیلم‌هایش كاندیدای دریافت سیمرغ بلورین شده و سه بار برای «عروس»، «سرزمین خورشید» و «مردی شبیه باران» این جایزه را گرفت به همین دلیل بیات را می‌توان یكی از مهم‌ترین آهنگسازان فیلم در تاریخ جشنواره‌ فیلم فجر دانست. بیات در كنار ساخت موسیقی به مدت هشت سال در دانشگاه های تهران، موسیقی فیلم تدریس می كرد. همچنین او در سه فیلم سگ كشی به كارگردانی بهرام بیضایی، متولد ماه مهر از ساخته‌های احمدرضا درویش و هیوا به كارگردانی و نویسندگی رسول ملاقلی‌پور به عنوان بازیگر به ایفای نقش پرداخت.

سرانجام

سرانجام این هنرمند وارسته در پنجم آذر 1385 خورشیدی به علت نارسایی كبدی دیده از جهان فروبست و در بهشت زهرا به خاك سپرده شد.

دسترسی سریع