محمدباقر رضایی، نویسنده و سردبیر برنامه «هزاره ادب فارسی»، با تأكید بر ظرفیت پژوهشی این برنامه رادیویی گفت: «هزاره ادب فارسی» میتواند در قالب كتاب منتشر شود تا دانشجویان رشته زبان و ادبیات فارسی بتوانند از متن پژوهشی و سادهشده تاریخ ادبیات فارسی بهرهمند شوند.
محمدباقر رضایی در آیین «گذار هزار قسمت از هزاره ادب فارسی؛ نكوداشت استاد زندهنام بهروز رضوی» در سرای اهل قلم، درباره شكلگیری و تداوم این برنامه رادیویی اظهار كرد: «هزاره ادب فارسی» را با همت دكتر علیرضا حبیبی آغاز كردیم و یاد او را گرامی میداریم. معتقدم موفقیت یك برنامه رادیویی به مدیریت آن وابسته است. اگر مدیریتی غیر از مدیریت خانم كردی، رئیس گروه ادب و هنر رادیو فرهنگ، بر این برنامه حاكم بود، بعید میدانم كه كار تا امروز ادامه پیدا میكرد؛ زیرا در حوزه ادبیات، مدیران علاقهمند و دلسوز كمتر یافت میشوند.
وی افزود: در آغاز، «هزاره ادب فارسی» را با همراهی علیرضا حبیبی شروع كردیم و ایشان با محبت این پیشنهاد را پذیرفتند. با تمام وجود و با وجود برآورد مالی محدود، كار را آغاز كردیم و هر آنچه از این برنامه دریافت میكردیم، صرف تهیه منابع و خرید كتاب میشد. پس از ایشان نیز مدیران بعدی با علاقه و دلبستگی این مسیر را ادامه دادند و خودشان اهل كتاب و مطالعه بودند. اكنون با حمایت محسن حبیبی و بهویژه منصوره كردی، شرایط بهگونهای است كه دیگر نمیتوانیم این كار را رها كنیم.
این نویسنده و سردبیر درباره ساختار محتوایی برنامه توضیح داد: در هر قسمت از «هزاره ادب فارسی» كه ساعت 22:45 از رادیو فرهنگ پخش میشود، تنها یكسوم مطالب به شعر اختصاص دارد و بخش عمده برنامه حاصل نویسندگی، پژوهش و ارائه پیشنهادهای محتوایی است. تلاش كردهام حتی یك سطر از نوشته دیگران را بدون ذكر منبع به نام خود ثبت نكنم.
رضایی با اشاره به گستردگی مباحث مطرحشده در این برنامه گفت: برای بررسی زندگی و آثار هر شاعر، حدود 30 تا 40 قسمت در نظر گرفته میشود. برای نمونه، خواجوی كرمانی در حدود 30 تا 35 قسمت بررسی شده است، برای عبید زاكانی حدود 50 قسمت در نظر داریم و پیشتر نیز حدود 30 قسمت به كمالالدین مراغهای اختصاص یافت.
وی پیشنهاد كرد علاوه بر انتشار مجموعه كامل برنامه كه به گفته او حدود هزار و 200 قسمت را در بر میگیرد، برای هر شاعر نیز لوح فشردهای جداگانه تولید شود تا برنامهسازان جوان بتوانند از این منابع برای پژوهش درباره بزرگان ادب فارسی استفاده كنند.
رضایی درباره اهمیت مستندسازی و انتشار محتوای برنامه اظهار كرد: امیدوارم «هزاره ادب فارسی» به كتاب تبدیل شود و اگر افتخاری در این زمینه نصیب ما شود، این اثر در كنار مجموعه ارزشمند تاریخ ادبیات دكتر ذبیحالله صفا قرار گیرد. ما در برابر بزرگان و پژوهشگرانی چون دكتر صفا، خود را كوچك میدانیم؛ اما ایشان نیز در رادیو گویندگی و نویسندگی میكردند و مطالب تاریخ ادبیات خود را بخشبهبخش در رادیو نوشتند و پس از چند سال، آنها را در قالب مجموعهای هفتجلدی منتشر كردند. امیدوارم «هزاره ادب فارسی» نیز با همت منصوره كردی و رادیو فرهنگ به كتاب تبدیل شود.
وی در ادامه، با قدردانی از همراهان و حامیان برنامه، به دشواری انتخاب گوینده برای چنین اثری اشاره كرد و گفت: برای گویندگی «هزاره ادب فارسی» همواره با مشكلاتی روبهرو بودهایم؛ زیرا گویندگانی كه بتوانند چنین برنامههایی را اجرا كنند، اندك هستند. بهویژه پس از آنكه زندهیاد بهروز رضوی گویندگی این برنامه را بر عهده داشت، انتخاب گویندهای دیگر مسئولیت دشواری بود. خوشبختانه در نهایت به رضا خضرایی رسیدیم.
رضایی در پایان، از علاقه شخصی خود به فرایند تولید برنامه سخن گفت و افزود: من چهار بار از «هزاره ادب فارسی» لذت میبرم؛ یك بار هنگام تحقیق، بار دوم هنگام نوشتن، بار سوم هنگام ضبط در استودیو و بار چهارم هنگام شنیدن دوباره آن از رادیو. امیدوارم شنوندگان و همراهان رادیو فرهنگ نیز این برنامه را دوست داشته باشند.