رضا مهدوی، پژوهشگر پیشكسوت موسیقی، در گفتوگویی تفصیلی با رادیو فرهنگ به بازخوانی ابعاد ناشناخته و تخصصی شخصیت هنری رهبر شهید پرداخت و ضمن تشریح اشراف ایشان بر موسیقی كلاسیك جهان و ردیف دستگاهی ایران، بیان كرد كه فضای باز هنری امروز و عبور از سلیقههای شخصی برخی مدیران، مدیون نگاه راهبردی و فتاوای راهگشای ایشان بوده است.
رضا مهدوی در این گفتوگو با برنامه « امین ایران » ضمن تسلیت شهادت «پدر معنوی ایران»، ایشان را رهبری «جامعالشرایط» توصیف كرد كه پیوند میان سیاست، دیپلماسی اقتدار و هنر والا را به زیباترین شكل برقرار كرده بود.
رهبری كه موسیقیشناس و ادیب بود
رضا مهدوی در ابتدای این گفتوگو با تأكید بر مظلومیت و سادهزیستی رهبر شهید گفت: حقیقت ماجرا این است كه رهبر ما یك رهبر معمولی نبود؛ رهبری ادیب، شاعر، موسیقیشناس، رزمنده، مجاهد و ایرانپرست بود كه تمامیت وجود خود و خانوادهاش را برای ایران صرف كرد. آنهایی كه ایشان را نمیشناختند، تازه پس از شهادتش شناختند و طلب عفو كردند.
وی به حیرت اهالی هنر در دیدارهای تخصصی اشاره كرد و افزود: در نشستهایی كه ایشان با اهالی سینما، نمایش و موسیقی داشتند، عموم موسیقیدانها انگشتبهدهان میماندند كه این حجم از اطلاعات تخصصی از كجا میآید؟ ایشان دستگاهها را كاملاً میشناختند و رهنمودهای فنی میدادند.
خاطرهای از استودیو 103 و اثری كه اجازه پخش نیافت
این كارشناس موسیقی با ذكر خاطرهای تاریخی بیان داشت: سال 74 یا 75 در استودیو 103 صداوسیما، من نوازنده سنتورِ گروهی بودم كه علیرضا افتخاری اثری از بیژن ترقی و آهنگسازی استاد مهیار فیروزبخت را اجرا كردند. همچنین اثری به خوانندگی آقای عبدالحسین مختاباد در توصیف حضرت آقا اجرا شد كه خود ایشان اجازه ندادند تا به این ساعت پخش شود؛ شاید از این به بعد منتشر شود.
وی ادامه داد: ایشان در آنجا سخنرانی مبسوطی درباره جایگاه هنر كردند. وقتی از موسیقی "شور امیروف" و نمونههای موسیقی جهان سخن میگفتند و از پیام داشتن موسیقی میگفتند ، من متوجه شدم با چه فرد آگاه و بهروزی روبرو هستیم.
از فتوای تاریخی تا نگاه علمی به موسیقی
مهدوی با تبیین تفاوت نگاه كارشناسی رهبر شهید با مدیران سلیقهای، تصریح كرد: ایشان راهی را كه حضرت امام (ره) در سال 66 آغاز كردند، بازتر كردند. در استفتائات ایشان، مسائلی چون خرید و فروش ساز و خوانندگی بهروشنی حل شد. ایشان بارها تأكید داشتند كه به گفته ابوعلیسینا، موسیقی شعبهای از ریاضیات است. اورده های تاریخی ایشان از موسیقی شرق و غرب نشاندهنده مطالعه عمیقشان بود.
وی افزود: من با اطمینان میگویم فضای باز موسیقی امروز ما مدیون توجهات حضرت امام و سپس رهبر مجاهد شهید ، یعنی حضرت آقا بود كه راه را در امور هنری گشودند و در برابر ماحقكاریها و سلیقههای شخصی برخی مدیران ایستادند.
نقد موسیقی صداوسیما و تأكید بر "شادی" و "پیام"
پژوهشگر موسیقی كشورمان با اشاره به صراحت لهجه رهبری در نقد آثار هنری گفت: ایشان با شهامت میگفتند هرآنچه از رادیو و تلویزیون پخش میشود لزوماً درست نیست. حتی به آقای افتخاری فرموده بودند چرا اینقدر غمناك میخوانی؟ شاد بخوان. ایشان حافظشناس و شعرشناس بودند و فرهنگ "ترانه" كه در دهههای 60 و 70 منسوخ شده بود، از دهه 80 با نگاه ایشان دوباره احیا شد ومستندهای روشنگرانه ای وجود دارد.
مهدوی تأكید كرد: حضرت آقا هنر را "پیامدار" تلقی میكردند. معتقد بودند هنر نباید صرفاً برای تفنن باشد، بلكه باید ابزاری برای اندیشهورزی باشد. ایشان حتی به تیتراژ فیلمها دقت داشتند و میگفتند هدف و پیام را مشخص كنید.
هنر متعهد و پیوند "اثر با مؤثر"
این كارشناس در بخش دیگری از سخنانش به موضوع هنر متعهد پرداخت و بیان داشت: ایشان تأكید داشتند كه اثر به مؤثرش مربوط است؛ یعنی هنرمند خود باید به آنچه میآفریند معتقد باشد. اگر اثری دلی باشد، مثل كارهای محسن چاوشی یا برخی قطعات خاص كه ناگهان در جامعه جاری میشود، به دلیل همان پیوند قلبی است. وقتی هنرمند متعهدانه از ابزار تكنولوژی استفاده كند، یك "امت واحده" هنری شكل میگیرد كه اثرش در اذهان میچرخد.
آینده ایران در سایه میراث رهبر شهید
رضا مهدوی در پایان با اشاره به اقتدار نظامی و هستهای ایران در كنار نگاه هنری رهبری گفت: بسیاری تز مردم دنیا دوست داشتند رهبری چون رهبر ما داشته باشند ، دنیا امروز ما را به عنوان قدرت چهارم نظامی جهان میشناسد كه دشمنان را وادار به تقاضای آتشبس میكند.
