رادمان رسولی مهربانی، كارشناسمجری برنامهٔ «نغمهها و سرودها» در رادیو فرهنگ، با اشاره به ضرورت پرداختن به آثار موسیقاییِ مرتبط با رهبر شهید، تأكید كرد كه سرود، یكی از اصلیترین ابزارهای ثبت حافظهٔ جمعی و انتقال مفاهیم حماسی به نسلهای آینده است.
در ایام وداع با رهبر شهید، رادیو فرهنگ با هدف واكاوی پیوندِ میان هنر و منش ایشان، ویژهبرنامهٔ «نغمهها و سرودها» را به تهیهكنندگی یلدا احتشامی و با اجرای كارشناسی رادمان رسولی مهربانی و نویسندگی و پژوهش و مشاورهٔ محتوایی مطهره آخوندی تدارك دیده است. این برنامه كه جمعه 18 تیرماه ساعت 16 پخش میشود، به بررسی سرودهایی میپردازد كه در بستر جنگ تحمیلی رمضان و مقاومت با محوریت شخصیت رهبر شهید تولید شدهاند.
رادمان رسولی مهربانی، كارشناسمجری این برنامه، دربارهٔ حسوحال حاكم بر فضای ضبط «نغمهها و سرودها» گفت: در روز تولید این برنامه یاد و خاطرهٔ نهم اسفند و آن داغ بزرگ برای همهٔ ما زنده شد. آن داغی كه ابتدا باورش نمیكردیم و بعد انكارش كردیم، اما زمانی كه شهادت رهبری مسجّل شد، انگار كه همه چیز عوض شده بود. از همین زمان هم بود كه مردم در میدانها و خیابانها جمع شدند و نوحهها و سرودها انگار مرهمی بر داغ آنها شد. نوحههایی كه در تجمعات خوانده میشد، به مردم كمك میكرد تا با این غم كنار بیایند و انگار در این آثارِ هنری افكار و احوالات درونی مردم متجلی میشد. در روز تولید برنامه مواجههٔ دوباره با آثاری كه در سوگ رهبر خلق شدند، البته دشوار بود، چراكه حالات و احوالات و غم آن لحظهها را دوباره زنده میكرد. بااینحال بازخوانی این آثار در واقع مروری بود بر نسبت مردم با رهبری و درك اینكه مردم چه نگاهی به رهبری داشتند و او را چطور میشناختند و این كاری بود كه ما در استودیو انجام میدادیم. از یك سو غم آن روزها برای ما زنده میشد و از سوی دیگر بعد از گذشت چند ماه مفاهیم آن آثار را با نگاهی دیگر تحلیل میكردیم.
وی افزود: در میان این نوحهها و سرودها گاه جملهها و كلیدواژگانی از رهبری درج شده كه شنیدن آنها در استودیو سخنان عمیق او را باری دیگر در ذهن ما زنده میكرد، ازجمله سخنرانی معروف رهبری دربارهٔ بعثت ملت كه شاید تا پیش از آغاز جنگ رمضان معنای آن سخنان بر كسی روشن نبود، اما شهادت ایشان سبب برپاخاستن و بعثت ملت شد و همین معنای آن سخنان را در میدانها جلوهگر ساخت.
رسولی مهربانی درباره چرایی اهمیت پرداختن به این موضوع توضیح داد: شعر، ترانه و سرود این قابلیت را دارد كه ناگفتههای درونی ملتی را در خود جلوه دهد یا روح زمانه را متجلی سازد. این موضوع بهویژه دربارهٔ سرودهای دههٔ شصت آشكار است. در واقع، سرودهای دوران جنگ تحمیلی و مقاومت، صرفاً قطعات موسیقایی نبودند، بلكه بیانیههایی هنری بودند كه در آنها اهداف و آرمانهای بلند تجلی مییافت. پرداختن به این آثار، در واقع مرور حافظهٔ جمعی جامعه است.
این كارشناسمجری در پاسخ به این پرسش كه آیا تصور میكرد روزی برنامهای در سوگ و تبیین سیرهٔ رهبر شهید اجرا كند، گفت: شهادت رهبری مرگ یك رهبر نبود، واقعهای اسطورهای بود كه اجزای آن با دقت و لطافت ترتیب داده شده بود. آخرین سخنان رهبری را بشنوید . از اینكه مثلی لایبایع مثل یزید بگیرید تا اینكه مردم كار را تمام خواهند كرد. در شرایطی كه صدای تهدید دشمن عالم را گرفته بود، و تهمتهای ناروایی به رهبری میزدند كه ایشان در مخفیگاه است، اما ایشان در دفتر كار خود با مشتی گرهكرده و همراه با نوهها و خانوادهٔ خود به شهادت رسیدند. این قابی معمولی نیست، از آن بزنگاههایی است كه بر آیندهٔ ملت اثرگذار است. ازاینرو اگرچه مرور این آثار هنری همراه با غم و اندوه است، اما این غمی نیست كه منفعلانه باشد، بلكه غمی است كه حماسه و ایستادگی را در پی دارد.
وی در پایان با اشاره به بخشهای مختلف برنامه، از جمله گفتگو با معصومه مرادی دربارهٔ بازتاب شهادت در شعر كودك و معرفی پویش «تو قهرمان منی»، خاطرنشان كرد: هدف ما این است كه نسلهای جدید بدانند ریشههای این درخت تنومند، با چه مفاهیمی آبیاری شده است. امیدواریم با بررسی قطعاتی چون «ایران خامنهای» و دیگر آثار تولیدی، بتوانیم سهم كوچكی در حفظ و انتقال میراث جنگ رمضان داشته باشیم.
برنامهٔ «نغمهها و سرودها» میخواهد تا روایتگر تصویری جامع از ابعاد فرهنگی، هنری و سیاسی رهبر شهید باشد و پلی میان خاطرات دیروز و آرمانهای فردا برقرار كند. این برنامه جمعه 18 تیر ساعت 16 روی موج اف ام ردیف 106 مگاهرتز پخش می شود.
