محمد ساجدی، استاد و پژوهشگر تاریخ، در گفتوگو با برنامه «سایه روشن تاریخ» گفت: قرارداد «آلتای» یكی از خیانتبارترین اتفاقات تاریخ معاصر است، كه دوران پهلوی اول میان ایران و تركیه بستهشد.
او افزود: قرارداد «آلتای» در سال ١٣١٠، میان ایران و تركیه منعقد شد و طی آن 800 كیلومتر مربع از ارتفاعات استراتژیك غرب ایران، از جمله مناطقی كه منشأ آبهای روان و نقاط مسلط بر مرزها بود، به تركیه واگذار شد.
ساجدی با استناد به خاطرات سرلشگر ارفع، رئیس ستاد مشترك ارتش وقت، گفت: این واگذاری، بدون هیچ دلیل استراتژیك و تنها با رویكردی شخصی و برای جلب رضایت طرف مقابل صورت گرفته و حتی «علم» در كتاب «ششجلدی» خود از آن بعنوان «یك رسوایی بزرگ» و نمونهای از بیتوجهی به تمامیت ارضی كشور در آن دوران، یاد كردهاست.
او با تاكیدبر اینكه در آن دوره، مرزهای كشور به سادگی و بدون درنظرگرفتن مصالح ملی واگذار میشد، افزود: بررسی تاریخ پدر و پسر در دوران پهلوی، نشاندهنده الگویی از واگذاری اراضی كشور به نقاط مختلف است.
ساجدی با مقایسه این دوران با دوران دفاع مقدس، گفت: امروز میفهمیم چرا ملت ایران در طول ٨سال جنگ، بهای سنگین و یك میلیون شهید داد تا حتی یك وجب از خاك مملكت جدا نشود؛ زیرا تجربه تلخ واگذاریهای بیدلیل در گذشته، ارادهای پولادین برای حفظ تمامیت ارضی در نسلهای بعدی ایجاد كرد.
