از ساعت به مدت

رادیو فرهنگ

خبر روابط عمومي

یادی از « عباس مهر پویا» در «با كاروان شعر و موسیقی» رادیو فرهنگ

برنامه « باكاروان شعر و موسیقی» رادیو فرهنگدر سالروز میلاد زنده یاد « عباس مهرپویا» با پخش « فانوس» یاد وی را گرامی می دارد

1400/04/06
|
13:32


برنامه شماره ٣٢١ «با كاروان شعر و موسیقی » یكشنبه 6 تیرماه به مناسبت زادروز عباس مهرپویا به پخش و بررسی قطعه « فانوس» اختصاص دارد.
عباس مهرپویا درششم تیرماه 1306 در محله عین الدوله تهران درخانواده‌ای تهرانی الاصل به دنیا آمد، پدرش غلامحسین مهرپویا سرهنگ ارتش بود
مهرپویا ابتدا قدم در عالم موسیقی گذاشت و با فراگیری ساز عود كار خود را آغاز كرد. عود را نزد نوازنده عرب تبار به نام احمد علی شروع كرده و به سرعت با توجه به علاقه واستعداد ذاتی اش، درنواختن این ساز مهارتی خاص پیدا كرد و درنمایش‌های پیش پرده خوانی معروفی كه در دهه 20 درتهران مرسوم بود، بازی می‌كرد و در حین اجرا ساز عود نیز می‌نواخت،در سال 1331 توسط دوستانش در جامعه باربد به سینمای آن روز دعوت شد و در فیلم دزد عشق به عنوان بازیگر و همچنین آهنگساز موسیقی متن فیلم همكاری كرد، او پس از بازی در این فیلم توسط حسین مدنی از نخستین فیلم‌سازان تاریخ سینمای ایران دعوت شد تا برای اولین فیلم سینمایی‌اش به نام جدال با شیطان، ساخت و اجرای موسیقی متن آن را بر عهده گیرد.در قدم بعدی مهرپویا یادگیری گیتار را نزد استادی ایتالیایی به نام ارماندو شروع كرد و بعد از مدتی، پس از آشنایی با گیتارنواز بزرگ آلمانی به نام اروین موره در تهران نواختن گیتار را به‌طور حرفه‌ای نزد او ادامه داد، و توانست جزو بهترین گروه‌های موسیقی پاپ آن سال‌ها شود
او نخستین كار جدی‌اش در این زمینه را در سال 1336 با اجرای قطعه‌ای به نام كلبه سرخ پوستان و معرفی گیتار الكتریك در یكی از انجمن‌های هنری تهران شروع كرد. مهرپویا و گروه 3 م جزو اولین گروه‌هایی محسوب می‌شد كه برای اولین بار در ایران به اجرای موسیقی پاپ با گیتار الكتریك پرداختند.
مهرپویا به همراه نواختن ساز گاهی زمزمه‌هایی درعالم تنهایی خود داشت، كه به تدریج او را علاقه‌مند به اجرا و خوانندگی كرد، صدای او از جنس باس - باریتون بود كه با توجه به محدود بودن این نوع جنس صدا در بین خوانندگان آن دوره از جایگاه ویژه‌ای در موسیقی ایران برخوردار بود، و خیلی زود مورد توجه و تشویق گروهی و بالطبع مورد انتقاد گروهی دیگر قرار گرفت، اما او به راهش ادامه داد و از این تشویق‌ها و انتقادات برای بهتر شدن كارهایش بهره برد.
در آن دوران ترانه‌ای را با بهره‌گیری از سبكی خاص به همراه شعری از شاعر نام آشنای آن دوره مهدی حمیدی شیرازی به نام مرگ قو اجرا كرد و به بازار عرضه نمود، كه با استقبال فراوانی روبرو شد. و این قطعه باب تازه‌ای را در موسیقی پاپ ایران باز كرد.
مهرپویا بعدها به هندوستان سفر كرد، و در جهت آشنایی با موسیقی آن كشور و یادگیری ساز سیتار كه تا آن زمان یك ساز هندی محسوب می‌شد، مدت‌ها تحت آموزش اساتید مختلف و نیز مشاوره و راهنمایی سیتار نواز نام آشنای هندی راوی شانكار قرارگرفت، و این ساز را به‌طور كامل آموخت كه قطعه ای كه امروز پخش می شود روایتی از این استاد است وی در بازگشت به ایران این ساز ایرانی الاصل را كه بر طبق مدارك تاریخی توسط امیرخسرو دهلوی از ایران به هند برده شده و كم‌كم از موسیقی ایرانی خارج شده بود، بار دیگر وارد موسیقی ایران كرد.
وی در ادامه راه خوانندگی اش همواره می‌كوشید تا با بهره‌گیری از دستاوردهای سفرهایش به دیگر كشورها و آشنایی با فرهنگ و موسیقی آن‌ها آهنگ‌هایی را با سبكی خاص و نو بسازد، مهرپویا از دهه 40 به بعد آهنگ‌های بسیار متفاوتی را با نوای ساز سیتار و صدا و سبك خاص خویش ارائه كرد. او در زمان خود تنها نوازنده چیره‌دست ساز سیتار درایران بود و با تسلطی كه بر آن داشت، كوشید كه نوای این ساز را با موسیقی پاپ ایرانی تلفیق ساخته وملودی‌های تازه‌ای را خلق نماید، و از آن به عنوان موسیقی تلفیقی یاد می‌شود كه مهرپویا از پیشگامان آن در ایران بود.
همچنین او ترانه‌هایی را با الهام از طبیعت ساخت به عنوان مثال: ترانه قایقرانان با الهام از صدای واقعی امواج دریا و پارو است، یا نسیمِ عشق (باد وحشی) كه با وزش طبیعی باد همراه است؛ كه بسیار مورد توجه طرفدارانش بود.
مهرپویا اكثر ملودی‌های ترانه‌هایی را كه اجرا كرده خودش ساخته است. و از كلام شعرایی چون: تورج نگهبان ،پرویز وكیلی، داریوش روشن ،وحید ادیبی، كریم فكور ،فریبرز امیر ابراهیمی، معینی كرمانشاهی ،نواب صفا، بیژن ترقی، شهیارقنبری و … استفاده كرده است.
او با آوایی اندوهناك به همراهی نغمه‌های غمناك سازش، گویی درد هزاران‌سال تنهایی و بی‌كسی را روایت‌می‌كرد.
آخرین كار هنری او در بخش موسیقی، همكاری با مجید انتظامی در موسیقی متن فیلم بایسیكل ران بود كه در آن نوای سیتار او برای آخرین بار بگوش می‌رسد.
سرانجام مهرپویا در 4 خرداد 1371 در سن 64 سالگی بر اثر ابتلا به سرطان، پس از تحمل دو سال بیماری درگذشت. پیكر او در امامزاده عبدالله شهرری با حضور جمعی از هنرمندان و دوستدارانش به خاك سپرده شد.
در این برنامه به یاد وی در سالروز میلادش قطعه « فانوس» كه «محمد بهلول» سروده و «عباس مهرپویا» با تنظیم «میلان گومز » و آهنگساز ی «راوی شانكار» اجرا كرده است تقدیم شنوندگان رادیو فرهنگ می شود .
از عباس مهرپویا خواننده، مبتكر موسیقی تلفیقی، نوازنده، آهنگساز، تنظیم‌كننده، صدها صفحه گرامافون و چهار آلبوم به صورت كاست منتشر شده‌است. سه آلبوم با جمع‌آوری تك‌آهنگ‌هایی است كه در گذشته به روی صفحه گرامافون ارائه شده بود. و یكی از آلبوم‌ها «موزیك بدون كلام» است. كه مجموعا در سال 1355 از شركت كاسپین در ایران منتشر و به بازار عرضه شده‌است.
برنامه «با كاروان شعر و موسیقی» به تهیه كنندگی یلدا احتشامی و گویندگی مریم واعظ پور ساعت 12:30 روی موج اف ام ردیف 106مگاهرتز و موج ای ام ردیف585 كیلوهرتز از رادیو فرهنگ پخش می شود.

دسترسی سریع
خبر روابط عمومی