هفت اورنگ یكشنبه،سه شنبه و جهارشنبه از ساعت 10:45 به مدت 15 دقیقه

رادیو فرهنگ

هفت اورنگ

نگاهی به ثبت میراث معنوی ابوالحسن صبا در یونسكو

برنامه «هفت اورنگ» چهارشنبه 24 آذر به ثبت نام‌ ابوالحسن صبا، موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده برجسته ایرانی در فهرست مشاهیر علم و ادب سازمان جهانی یونسكو اختصاص دارد.

1400/09/24
|
09:20

در برنامه «هفت اورنگ» امروز، در گفت و‌گو با حمیدرضا شبابی، مدیر خانه موزه ابولحسن صبا، میراث ناملموس(معنوی) ثبت نام‌ ابوالحسن صبا، موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده برجسته ایرانی در فهرست مشاهیر علم و ادب سازمان جهانی یونسكو بررسی می‌شود.

ابوالحسن صَبا موسیقی‌دان، آهنگساز، نوازنده و آموزگار موسیقی اهل ایران بود. او در طولِ چهل سال فعالیت حرفه‌ای‌اش به آهنگسازی، طراحی شیوه‌های نوین نوازندگی، گردآوری ردیف، تألیف كتاب‌های آموزشی و تربیت شاگردانی سرشناس پرداخت و از این رو هنرمندی تأثیرگذار در رشد جریان‌های موسیقی در ایران شناخته می‌شود. وی با اصول علمی موسیقی غربی آشنایی كامل داشت و در عین حال بر گسترش و پیشرفت موسیقی سنتی و محلی ایران تمركز داشت. از وی به‌خاطر نوآوری‌ها و تحولاتی كه در موسیقی ایران پدیدآورد، با عنوانِ «نیمای موسیقی ایرانی» یاد می‌شود و مدتی كه در این عرصه حضور داشته‌ است را «دوران طلایی موسیقی» نام نهاده‌اند.
سبك موسیقی صبا در سه بخشِ ردیف، آهنگسازی و نوازندگی قابل تحلیل است. او كه ردیف موسیقی ایران را نزد میرزاعبدالله و درویش‌خان فرا گرفته بود، تلاش بسیاری برای گردآوری بیشتری از نغمه‌ها و آثار شفاهی كرد كه هنوز به ثبت نرسیده بودند. وی در این راه و برای ثبت این آثار تلاش زیادی كرد، و از جمله به سراغ مداحان، تعزیه‌خوانان، چوپانان، نی‌زن‌ها و نوازندگان رفت. او در این خلال توانست نغمه‌هایی را به ردیف موسیقی بیفزاید و برای نخستین بار ردیف موسیقی ایرانی را برای ساز ویلن نوشت و «مكتب ویلن ایران» را تثبیت كرد. صبا در آهنگسازی با آنكه آشنایی كاملی با سازها و موسیقی غربی داشت، اما توجه ویژه‌ای به الهام‌گرفتن از موسیقی ردیف و محلی برای خلق آثارش داشت. قطعهٔ «زرد ملیجه» كه از ساخته‌های او در زمان سكونتش در گیلان است و قطعهٔ «به زندان» در مایهٔ شوشتری، نمونه‌هایی از این آثار هستند. صبا در سبك نوازندگی خود، به‌خاطر مهارت در نواختن سازهای متعددی مانند سه‌تار، ویلن، سنتور و تمبك، تكنیك‌ها و تزئینات جدیدی در نوازندگی این سازها ابداع كرد.
گفتنی است در صدمین سال تولد ابوالحسن صبا(2002) نام وی به عنوان میراث معنوی در فهرست مشاهیر علم و ادب سازمان جهانی یونسكو ثبت شده است.

برنامه «هفت اورنگ» را به همت گروه ادب و هنر رادیو فرهنگ، به تهیه كنندگی حسین رحمانی و اجراكارشناسی، نویسندگی و پژوهش و مشاور محتوایی سید حامد موسوی ساعت 21 می‌شنوید.

دسترسی سریع
هفت اورنگ