رادیو فرهنگ در بیستم مهرماه، همزمان با یادروز خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی، طی ویژهبرنامه زنده و دوساعته «ققنوس» در استودیو شماره هشت ساختمان شهدای رادیو، از مجموعه صوتی نفیس و فاخر خوانش 495 غزل حافظ با صدای استادان برجسته صداپیشگی كشور رونمایی كرد؛ رویدادی كه با حضور و سخنان مدیران ارشد رسانه ملی، چهرههای ماندگار ادبیات، كارشناسان حكمت كهن، هنرمندان و نسل نو همراه شد.
آیین رونمایی از این اثر ماندگار شنیداری با عنوان « الا یا ایها الساقی» با حضور مدیران رسانه ملی، ادیبان، شاعران، هنرمندان و پژوهشگران ادب فارسی برگزار شد تا گنجینهای كامل از غزل پارسی با تلفظ و بیان معیار و دقیق به عموم فارسیزبانان سراسر جهان پیشكش شود.
دكتر محسن حبیبی، مدیر شبكه رادیویی فرهنگ، در آغاز این آیین ادبی با تأكید بر سهم بیبدیل قرن هشتم هجری در تكوین و كمال ادب فارسی اظهار كرد: مكتب شیراز در سده هشتم و با درخشش خواجه شمسالدین محمد حافظ شیرازی، اوج غزلسرایی و سرآمدی شعر فارسی و اسلامی را رقم زد. شبكه رادیویی فرهنگ مفتخر است كه در بیستم مهرماه، مجموعه صوتی كامل 495 غزل حافظ را پس از سالها كار پیوسته و بهرهگیری از حنجرههای ماندگاری همچون شادروان استاد باقر خلیلی، استاد امیر نوری و دكتر سید علی موسوی گرمارودی به ثبت و ضبط نهایی رسانده و از طریق تارنمای رادیو فرهنگ و پایگاه صوتی «ایرانصدا» در دسترس علاقهمندان قرار دهد.
در ادامه این برنامه، دكتر محمدجعفر محمدزاده، دبیر شورای پاسداشت زبان و ادب فارسی معاونت صدا و از مدیران باسابقه فرهنگی رسانه ملی، با واكاوی مفهوم چندبعدی شعر حافظ و چرایی ماندگاری اعجابآور او گفت: دیوان حافظ تجلیگاه «گشایش» و مدارا با مخاطب است؛ حافظ معنا را بر جان مخاطب نمیبندد و برای هر انسان در هر دوره از زندگی، پنجرهای گشوده از امید، رهایی و آرامش باز میگذارد. انسانِ حافظ، انسانی عام و فارغ از مرزهای مذهبی، زمانی و جغرافیایی است و او با بهرهگیری هوشمندانه از اضداد جهان چون جبر و اختیار، روشنایی و تاریكی و غم و شادی، غزلی پویا و تبدیلپذیر پدید آورده است كه هرگز غبار كهنگی بر آن نمینشیند.
پیوند عمیق میان حكمت ایران باستان با مضامین اسلامی از دیگر محورهای اصلی این نشست پژوهشی بود. دكتر محمد رسولی، پژوهشگر تاریخ و شاهنامهشناس و حافط پژوه در سخنان خود تصریح كرد: حافظ با اشراف كامل بر متون پیش از خود، نه تنها مضامین شعرای نامداری چون فردوسی، نظامی و سعدی را با عیاری ارزندهتر و متعالیتر بازآفرینی كرد، بلكه با تكرار نامها و اندیشههای شاهنامه، پاسدار هویت و انسجام ملی ایرانیان در عصری پرتلاطم شد؛ تجربهای كه اثبات میكند ماندگاری قلههای ادب فارسی همواره در گرو پیوند میان خرد كهن ایرانی و مبانی اسلامی بوده است.
در آیین رسمی رونمایی از این اثر، دكتر مهدی آذرمكان قائممقام معاونت صدا،علیرضا قزوه شاعر و مشاور رییس رسانه ملی و رییس مركز پاسداشت زبان و ادبیات فارسی سازمان صداشو سیما ، دكتر محسن حبیبی مدیر شبكه رادیویی فرهنگ، دكتر محمدجعفر محمدزاده دبیر شورای پاسداشت زبان و ادب فارسی معاونت صدا، دكتر محمد رسولی پژوهشگر ادبی و استاد دانشگاه و دكتر نجمه دری استاد دانشگاه روی جایگاه حاضر شدند و با برداشتن پرده از لوحهای فشرده و شمایل یادبود این اثر، دستنوشتهها و یادگارهایی را بر قاب نمایه این مجموعه صوتی ثبت و امضا كردند.
همچنین در پیامها و گفتارهای تحلیلی، استادان برجسته ادب و فلسفه به تحلیل جنبههای گوناگون كلام لسانالغیب پرداختند. دكتر منصور رستگار فسایی احیای فرهنگ ایرانی پس از ایلخان مغول را مرهون بالندگی حافظ خواند؛ پر ادامه دكتر نجمه دری بر كاركرد تسكینبخش و درمانگر شعر او در خانههای ایرانیان و درك دردهای ملموس عامه مردم انگشت تأكید گذاشت؛ در برنامكی تولیدی نظرات دكتر حسن بلخاری پخش شد كه تمایز معرفتی میان «دوستی» اجتماعی با «محبت» ازلی را بر بنیاد ابیات حافظ واكاوی كرد؛ و در همین بخش دكتر حسین معصومی همدانی دیوان حافظ را عصاره پالوده غزلسرایان پیشین برشمرد كه گزینش یكایك واژگان آن با موازین دقیق زبانی محاسبه شده است. در بعد فرامرزی نیز، سخنان دكتر كارلو چروتی، پژوهشگر ایتالیایی، كه شعر حافظ را چكیده آزاداندیشی و افتخار فرهنگ انسانی و جهانشمول نامید پخش شد ، و با پخش سخنان استاد بهاءالدین خرمشاهی كه با رد سرگرمیپنداری تفأل به دیوان، حافظ را كتابی قدسی و فال او را رهنمونی واقعی و شگفتانگیز به سوی حقیقت معرفی كرد ادامه یافت .
این آیین با ارجگذاری به پاسداران كلام پارسی پی گرفته شد. استاد امیر نوری، پیشكسوت هنر گویندگی و خوانش متون كهن كه بكی از اساتیدی است كه در این لوح فشرده حافظ خوانی كرده است زبان فارسی را از زیباترین سرمایههای بیانی در تاریخ بشر دانست و ثبت آثاری چون شاهنامه، بوستان، گلستان و دیوان حافظ را افتخار دوران زیست رسانهای خویش نامید.
در كنار مباحث نظری، ارسلان جولایی، بازیگر و طنزپرداز، با قرائت نقیضههایی منظوم از ابیات مشهور حافظ، دغدغههای معیشتی و رفتارهای امروزی را با زبانی انتقادی و شیرین نقد كرد و ظرفیت حافظه عمومی جامعه را در بازشناسی هنجارها روایت كرد . همچنین حضور رها تجلی، نوجوان خوشبیان، و خوانش درست، فاخر و آهنگین چند غزل ماندگار حافظ از جمله غزلهای «ای نسیم سحر آرامگه یار كجاست» و «ما ز یاران چشم یاری داشتیم»، نشانهای روشن از انتقال هویت و ادب كهن به نسل نو این مرزوبوم بود.
در پایان این ویژه برنامه ادبی، با حضور دكتر محسن حبیبی، مدیر شبكه رادیویی فرهنگ، از تلاشهای حسین رحمانی، تهیهكننده مجموعه ارزشمند «الا یا ایها الساقی»، و مراد مهدینیا، ناظر تولید این مجموعه گرانسنگ صوتی، به پاس ساماندهی و انتشار كامل 495 غزل لسانالغیب شیراز رسماً تقدیر و تجلیل شد و برنامه با زمزمه پیامهای منظوم شنوندگان سراسر ایران و دعای پایداری و بهروزی برای فرهنگ و زبان فارسی به پایان رسید.
این برنامه به تهیه كنندگی مریم مردانی ، مشاور محتوایی مرتضی صداقت گو. اجرای مهدی محمدیان از گروه ادب و هنر با همراهی منصوره كردی مدیر این گزوه برنامه ساز از ساعت 15 تا 17:15 به طور صوتی از رادیو فرهنگ و تصویری از برنامه كاربردی ایرانصدا در روز بزركداشت حافظ پخش شد