هفت اورنگ پنج شنبه ها ساعت 18 از ساعت 18 به مدت 30 دقیقه

رادیو فرهنگ

هفت اورنگ

نگاهی به ثبت ملی “مهارت بستن گره كلونی لكی” و ثبت ملی ادبیات شفاهی (لالایی) در استان همدان در « هفت اورنگ» رادیو فرهنگ

برنامه "هفت اورنگ" چهارشنبه 10شهریور در دو بخش صبحگاهی و عصرگاهی با موضوعات ثبت ملی “مهارت بستن گره كلونی لكی” و ثبت ملی ادبیات شفاهی (لالایی) در استان همدان از رادیو فرهنگ پخش می شود.

1400/06/10
|
09:36

دربرنامه هفت اورنگ كه به معرفی ثبت ملی و جهانی میراث ناملموس ایران زمین اختصاص دارد امروز در دو نوبت؛ یكی مساله ثبت ملی“مهارت بستن گره كلونی لكی” در ساعت 10:45 و دیگری ثبت ملی ادبیات شفاهی (لالایی) در استان همدان ساعت 21:00 بررسی می شوند.
گُلوَنی، به «لكی»سَروَن هَراتی، به گونه‌ای سربند و روسریِ زنان لك و لر و كرد گفته می‌شود.این روسری حدود 3000 سال قدمت دارد و ریشهٔ آن به زنان كاسیت می‌رسد. و در زبان فارسی به صورت گُلبَندی تلفظ می‌شود كه برگرفته از واژه گُل‌بَدن، نوعی پارچه هندی ابریشمی و لطیف است. گلونی در واقع نوعی تَرهَه رنگین است كه زنان لك در مراسم جشن و سرور آن را روی تره معمولی می‌بندند. این روسری امروزه به نماد مردم لك بدل شده‌است. گلونی در شهریور 1397 به عنوان یكی از میراث‌های قوم لك به ثبت ملی رسید.
گلونی را زنان لك و لر و كرد در هنگام مراسم شادی استفاده می‌كنند. اما از دوره قاجار به بعد مردان نیز شروع به استفاده از آن كردند. مردان گُلوَنی را دور «شو كلاو» یا همان كلاه لری مرسوم در منطقه لرستان می‌بستند و به گاه مهمانی یا جنگ، به منظور تزیین یا نگهدارنده كلاه از آن استفاده می‌كرده‌اند. زنان لك و لر در زمان گذشته كت و گُلوَنی را باهم می‌پوشیدند به‌طوری‌كه كَت را جدا زیر گُلوَنی می‌بستند تا موهای سر به‌خوبی پوشیده و مهارشوند.
این سربند در گذشته در لباس مردان هم به كار می‌رفت و به‌طور كلی گفته می‌شود كه سربند و دستار «پوششی با سه هزار سال قدمت» است و از زمان مادها و هخامنشیان در لباس مردان و زنان ایران‌زمین استفاده می‌شد.
همچنین در نوبت عصرگاهی این برنامه «لالایی»ها كه جزو ادبیات شفاهی هر سرزمینی هستند مورد توجه قرار گرفته و‌باتوجه به این كه هیچ مادری آنها را از روی نوشته نمی خواند وهمه مادران بی آنكه بدانند از كجا و چگونه، آنها را می دانند و انگار دانستن لالایی و لحن ویژه ی آن - از روز نخست - برای روان زن تدارك دیده شده است در این برنامه لالایی های استان همدان كه ثبت ملی شده معرفی می شود و ساعت 21:00 در برنامه «هفت اورنگ» با فریبا نعمتی دانشجوی دكتری مردم شناسی و كارشناس میراث فرهنگی را در رابطه با ثبت ملی ادبیات شفاهی (لالایی) در استان همدان گفت و‌گو می شود.
لاوه لاوه در یكم شهریور 96 و به شماره 1439 در فهرست آثار ملی ناملموس و به صورت منطقه‌ای برای استان‌های لرستان، ایلام، كرمانشاه و همدان به ثبت رسیده است.
برنامه هفت اورنگ را به همت گروه ادب و هنر به تهیه كنندگی حسین رحمانی، اجرای كارشناسی، نویسندگی و پژوهش ، ‌مشاور محتوایی سید حامد موسوی، در بخش اول در ساعت 10:45 و در بخش دوم؛ ساعت 21:00 روی موج اف ام ردیف 106مگاهرتز از رادیو فرهنگ بشنوید .

دسترسی سریع
هفت اورنگ