مستند رادیویی «چراغداران» پنجشنبه 23 دی ماه با موضوع زندگی محمد گلبن، نویسنده، پژوهشگر، فهرست نگار، محقق و مصصح از رادیو فرهنگ پخش میشود.
برنامه « چراغداران» مسانتی رادیویی از شرح كوتاهی از زندگی مفاخر ادبی و فرهنگی كشورمان است كه پنجشنبه این هفته بهروز رضوی بخشی از زندگی محمد گلبن ؛ نویسنده، پژوهشگر و فهرستنگار برجسته، را روایت میكند.
محمد گلبن، زادهٔ روستای كهیاز اردستان به سال 1314، نویسنده، پژوهشگر و فهرستنگار برجسته بود.
وی دوران كودكی را در زادگاه خود و در كنار خانواده و پدری فاضل گذراند. از پنج سالگی به مدرسه رفت و نزد استادی در همان قریه شاهنامه، تاریخ بیهقی و گلستان سعدی آموخت.
گلبن در كودكی از مدرسه و مكتب گریزان بود اما پدرش كه دهقانی روشنفكر و اهل مطالعه بود با تشویقهایش باعث شد به ادبیات علاقهمند شود. پدر، فردوسی را حفظ بود و همیشه برای فرزندش میخواند.
وی دوران دبیرستان را در مدارس جعفری علوی و دارالفنون تهران گذراند. در همان ایام نیز عضو فعال انجمنهای ادبی تهران از جمله حكیم نظامیبود. از 16 سالگی در مجلات ادبی مشغول به فعالیت شد و در روزنامه اقلیم صفحه ادبیات را اداره میكرد و برای آن صفحه شعر و مطلب ادبی فراهم میكرد.
علاقه وافر محمد گلبن به جمع آوری مطبوعات باعث شد او بتواند گنجینهای از مطبوعات را كنار هم گرد آورد كه شامل نخستین كارهای مطبوعات ایران میشود.
مجموعهای از این گنجینه در كتابخانه آستان قدس رضوی نگهداری میشود و یك سالن نیز به نام مجموعه محمد گلبن نامگذاری شده است. این مجموعه شامل مجلات ادواری، روزنامههای بسیار قدیمی است كه در این سالن به نمایش گذاشته شده است.
نخستین اثر تألیفی محمد گلبن «فردوسی نامه بهار» نام دارد؛ این اثر شامل تمام شعرها و مقالههای ملك الشعرای بهار است كه درباره فردوسی نگاشته شده و جلد دوم آن متنهای پهلوی است كه ملك الشعرای بهار از زبان پهلوی دوره ساسانی ترجمه كرده است.
كتاب «بلندآفتاب خراسان» یادنامه استاد محمد تقی ملك الشعرای بهار كه به بهانه پنجاهمین سالگرد درگذشت بهار نگاشته شده از جمله كتابهای محمد گلبن است كه به چهار بخش تقسیم شده است. بخش اول زندگی و آثار، بخش دوم در رثای ملك الشعرای بهار، بخش سوم نقد و بررسی آثار و بخش آخر تصاویر و اسناد را دربرمیگیرد.
این كتاب مجموعهای است از آثار منثور و منظومیكه پس از درگذشت شادروان بهار در مراسم تشییع او و در چند سال به مناسبتهای مختلف از جمله یادبودهایی كه برای او برگزار شده به چاپ رسیده است.
فهرست نویسی آثار یكی از كارهای مفید و با ارزشی است كه مسیر اصلی تألیفات محمد گلبن را به خود اختصاص داده است.
یكی دیگر از این تألیفات كتاب «فهرست توصیفی مقالات جشن نامهها و یادنامهها از آغاز تاكنون» است كه توسط محمد گلبن و احمد شكیب آذر تهیه و تدوین شده است.
از دیگر كارهای محمد گلبن میتوان به «كتاب شناسی صادق هدایت» و «فهرست سی ساله سالنامه دنیا» اشاره كرد.
محمد گلبن شاعری است كه مجموعه شعری منتشر نكرده اما در بسیاری از مجلات میتوان شعرهای او را دید و خواند.
گلبن از كتابهای كتابخانه خود؛ حدود 15 هزار كتاب و 2 هزار نشریه به كتابخانهٔ شماره دو مجلس هدیه كرد.
تالیفات و تصحیحات بسیاری از وی بهجا مانده است.
استاد محمد گلبن به دلیل سكته مغزی از 12 دی 1391 در بخش مراقبتهای ویژهی بیمارستان بستری شد و سرانجام 20 اردیبهشت 1392 از دنیا رفت.
برنامه »چراغداران» را به تهیه كنندگی حسینی باغسنگانی و روایت بهروز رضوی ساعت 11:55 روی موجاف ردیف106 مگاهرتز از رادیو فرهنگ بشنوید .