از ساعت به مدت

رادیو فرهنگ

چراغداران

زندگی خالق «چشمهایش» مستند رادیویی شد

رادیو فرهنگ امروز شنبه 12آذر ماه در «چراغداران» مستند زندگی بزرگ علوی یكی از برجسته ترین نوبسندگان داستان نویسی نوین كشور را روی آنتن می‌برد.

1401/09/12
|
10:28

در برنامه « چراغداران» كه شرح كوتاهی از زندگی مفاخر ادبی و فرهنگی كشورمان است، بهروز رضوی روایتگر بخش هایی از زندگی «بزرگ علوی»می‌شود.

«سید مجتبی آقابزرگ علوی» نویسنده و فعال اجتماعی در 13 بهمن سال 1282 در تهران در خانواده‌ای سطح بالا و روشن‌فكر متولد شد. او در جوانی برای تحصیل به آلمان رفت و رشته‌ی علوم تربیتی و روانشناسی را دنبال كرد. او از دانشگاه «مونیخ» آلمان فارغ‌التحصیل شد و نوشتن داستان را به‌ طورجدی از همان دوران آغاز كرد. او با انتشار آثارش فضای داستان‌های فارسی را متحول كرد و در كنار افرادی همچون «صادق هدایت» و «صادق چوبك» به‌عنوان پدران داستان‌نویسی نوین ایرانی قرار گرفت. «بزرگ علوی» همواره در سراسر زندگی‌اش با نوشتن آثارش وضعیت اجتماعی و سیاسی جامعه را به تصویر می‌كشید و ازجمله نویسندگانی بود كه بارها برای شركت در جریانات سیاسی به زندان افتاد. او پس از بازگشتش از آلمان، مدتی در تهران و شیراز به تدریس مشغول شد و روزنامه‌نگاری را دنبال كرد. او در آن روزگار با «صادق هدایت» آشنا شد و با «فرزاد مسعود» و«مجتبی مینوی» گروه ربعه را تشكیل دادند. آن‌ها در این دوران داستان‌های فارسی را با سبك جدید و متفاوتی از گذشته می‌نوشتند كه بر ادبیات فارسی معاصر بسیار تأثیرگذار گذاشتند.

«بزرگ علوی» در اردیبهشت سال 1316 به دلیل توجه و پیروی از كمونیسم محاكمه شد و حدود هفت سال را در زندان سپری كرد. او در كنار سایر روشن‌ فكران و افراد متمول جامعه از حقوق افراد ضعیف و زحمتكش جامعه دفاع می‌كرد و روحیه‌ مبارزه‌طلبی‌ اش را در داستان‌هایش منتقل می‌كرد. او به همراه 52 نفر دیگر در این دوران به زندان افتاد كه به تأثیر از آن «علوی» كتاب «پنجاه‌وسه نفر» و «ورق‌ پاره‌های زندان» را منتشر كرد.

این نویسنده‌ی تأثیرگذار از نخستین تحصیل‌ كرده‌های خارج از ایران آن زمان بود و بر زبان آلمانی تسلط داشت. او علاوه بر نوشتن آثار تأثیرگذار و ماندگارش چند اثر بین‌المللی را نیز به فارسی ترجمه كرد. او «دوشیزه‌ی اورلئان» نوشته‌ی «شیلر» و «كسب‌وكار خانم وارن» نوشته‌ی «جرج برنارد شاو» را به فارسی ترجمه كرد و خوانندگان آن زمان را با ادبیات آلمان آشنا كرد.

«بزرگ علوی» پس از رهایی‌ از زندان بار دیگر به اروپا سفر كرد و تا انقلاب اسلامی در آن‌جا سكونت داشت. او در این دوران علاوه بر نوشتن داستان در دانشگاه «هومبولدت» آلمان مشغول به تدریس شد. او در دهه‌ی پنجاه به ایران بازگشت و پس از مدتی بار دیگر به آلمان رفت و در 28 بهمن سال 1375 به علت سكته‌ی قلبی در «برلین» درگذشت. «بزرگ علوی» سرآغاز جریانی جدید در داستان‌نویسی ادبیات فارسی معاصر بود و شخصیت برجسته و آثار ماندگارش پس از چند دهه‌ همچنان قابل مطالعه و بررسی است.

از كتاب‌های برگزیده بزرگ علوی می توان به چشم‌هایش،چمدان، میرزسالاری‌ها، پنجاه و سه نفر،ورق پاره‌های زندان و موریانه اشاره كرد.

برنامه «چراغداران» را به تهیه كنندگی حسینی باغسنگانی و روایت بهروز رضوی ساعت 12:15 روی موج‌ اف ام ردیف106 مگاهرتز از رادیو فرهنگ بشنوید.

دسترسی سریع
چراغداران