برنامه «سرزمین من» گروه تاریخ و اندیشه رادیو فرهنگ كه در ادامه رویداد ملی «ایرانجان» به صورت مشترك با رادیو زاهدان از استان سیستان و بلوچستان و منطقه آزاد چابهار پخش شد، روایتی جامع از چابهار به عنوان شهری فرهنگمحور، تاریخی و برخوردار از سرمایه اجتماعی زنده ارائه داد.
شهری بدون خانه سالمندان؛ جلوهای از فرهنگ زنده بلوچ
در این برنامه، معاون فرهنگی و گردشگری سازمان منطقه آزاد چابهار با اشاره به جایگاه خانواده در فرهنگ بلوچ گفت: احترام به پدر و مادر و سالمندان از ارزشهای بنیادین مردم این منطقه است و به همین دلیل در بسیاری از شهرهای استان سیستان و بلوچستان، خانه سالمندان وجود ندارد. وی تأكید كرد كه فرزندان با وجود همه مشغلهها، نگهداری از والدین را وظیفه خود میدانند و این پیوند خانوادگی، یكی از شاخصههای اصلی فرهنگ بومی منطقه است.
او همچنین به همدلی اجتماعی، مهماننوازی، همراهی مردم در شادیها و حضور جمعی در كنار خانوادههای داغدار اشاره كرد و این ویژگیها را سرمایههای فرهنگی ارزشمند جنوب شرق كشور دانست.
سواحل مكران؛ پهنهای كمنظیر از گردشگری و صنایع دستی
خیرالنسا امیری، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی شهرستانهای چابهار و دشتیاری، در برنامه «سرزمین من» رادیو فرهنگ كه در ادامه رویداد ملی «ایرانجان» از استان سیستان و بلوچستان و منطقه آزاد چابهار پخش شد، با اشاره به ظرفیتهای گسترده گردشگری منطقه گفت: سواحل مكران با 540 كیلومتر نوار ساحلی و حدود 600 لوكیشن گردشگری، یكی از كمنظیرترین پهنههای گردشگری طبیعی و تاریخی كشور به شمار میرود. وی با معرفی آثاری چون روستای تاریخی تیس، قلعه تیس، محوطههای باستانی، كوههای مریخی، سواحل متنوع و جاذبههای طبیعی دشتیاری افزود: در كنار این ظرفیتها، صنایع دستی نیز نقش مهمی در اقتصاد محلی دارد و با فعالیت حدود 5 هزار صنعتگر، هفت تعاونی و دهها كارگاه تولیدی، به عنوان یكی از اركان تولید و اشتغال در منطقه شناخته میشود.
مكران؛ سرزمینی با پیشینه چند هزار ساله تمدنی
در بخش دیگری از برنامه، عدنان حسینی، مدیر پایگاه میراث فرهنگی سواحل دریای مكران، با تشریح پیشینه تاریخی منطقه گفت: جنوب استان سیستان و بلوچستان در محل تلاقی سه حوزه بزرگ تمدنی قرار دارد و شواهد تاریخی آن به حدود 9 هزار سال پیش بازمیگردد.
وی با اشاره به جایگاه مكران به عنوان یكی از ساتراپیهای مهم دوره هخامنشی افزود: بندر تاریخی تیس در نزدیكی چابهار، در منابع تاریخی دورههای آغازین، میانی و متأخر اسلامی بارها ذكر شده و نشاندهنده نقش مهم این منطقه در تاریخ دریانوردی و تجارت است.
حسینی همچنین به محوطههای باستانی متعددی مانند كلندی در تیس، دمبهكوه در دشتیاری با قبرهای متعلق به هزاره سوم پیش از میلاد و محوطه كوهال در نزدیكی بریس با ابزارهای سنگی 12 هزار ساله اشاره كرد و تأكید داشت كه فرهنگ امروز مردم منطقه، ریشه در همین تاریخ كهن دارد.
زبان و ادبیات بلوچ؛ بخشی از هویت ملی ایران
رئیس انجمن قلم و محقق زبان بلوچی نیز در این برنامه، زبان بلوچی را یكی از زبانهای زنده و خویشاوند زبان فارسی معرفی كرد و گفت: زبان بلوچی در شمار زبانهای ایرانی قرار دارد و میلیونها گویشور در ایران و كشورهای همجوار دارد.
او با تأكید بر نقش ادبیات و زبان در حفظ هویت فرهنگی افزود: آثار نویسندگان و پژوهشگران بلوچ، بخشی از میراث فرهنگی ناملموس ایران است و تقویت و حمایت از آن، به حفظ تنوع فرهنگی و غنای هویت ملی كمك میكند.
زبان و ادبیات بلوچ؛ سرمایه هویتی ایران
عبدالوهاب ایراننژاد، رئیس انجمن قلم و محقق زبان بلوچی، نیز در این برنامه با اشاره به جایگاه زبان بلوچی گفت: زبان بلوچی از خانواده زبانهای ایرانی و از خویشاوندان نزدیك زبان فارسی است و میلیونها گویشور در ایران و كشورهای همجوار دارد.
وی افزود: زبان و ادبیات بلوچی زبانی زنده و پویاست و آثار نویسندگان و پژوهشگران این حوزه، بخشی از میراث فرهنگی ناملموس ایران به شمار میرود كه حفظ و تقویت آن، به تحكیم هویت ملی كمك میكند.
شعر؛ بازتاب احساس و هویت بومی
در بخش پایانی برنامه، امیر ملاشاهی، شاعر، با شعرخوانی، جلوهای از پیوند ادبیات، احساس و باورهای فرهنگی مردم منطقه را به شنوندگان ارائه كرد. شعرخوانی این شاعر، پایانبخش برنامهای بود كه به روایت فرهنگ، تاریخ و هویت مردم جنوب شرق ایران اختصاص داشت.
برنامه «سرزمین من» به تهیه كنندگی محمدرضا حاج حیدری و گویندگی محمدعلی مومنی و فهیمه نارویی در قالب رویداد ملی «ایرانجان» با حضور در شهرهای مختلف استان سیستان و بلوچستان این هفته، تلاش میكند
