رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان هامون پر سرزمین من رادیوفرهنگ با تشریح ظرفیتهای تاریخی این منطقه گفت: شهرستان هامون با 746 اثر ثبت ملی و بیش از 1200 اثر شناساییشده، یكی از متراكمترین پهنههای تاریخی ایران به شمار میرود؛ بهگونهای كه در هر كیلومتر مربع آن، یك اثر تاریخی وجود دارد.
رضا بارانی، رئیس اداره میراث فرهنگی شهرستان هامون، در برنامه «سرزمین من» كه در قالب رویداد ملی رسانهای ایرانجان از رادیو فرهنگ و رادیو زاهدان پخش شد، هامون را «گنجینه سر به مهر تاریخ و فرهنگ ایران» توصیف كرد و گفت: شهرستان هامون به تنهایی 746 اثر ثبتشده در فهرست آثار ملی كشور دارد و بیش از 1200 اثر تاریخی دیگر نیز در این منطقه شناسایی شده است.
او با مقایسه این آمار با دیگر مناطق كشور افزود: برای نمونه، شهرستان تاریخی ورامین با همه پیشینه سلجوقی و ایلخانی خود، حدود 293 اثر ثبتشده دارد، در حالی كه هامون بهتنهایی بیش از دو برابر این تعداد اثر تاریخی را در خود جای داده است.
بارانی با اشاره به «اولینها» در تاریخ هامون گفت: شهر سوخته، شاخصترین نماد پیشاتاریخی منطقه است؛ محوطهای كه قدمت استقرار انسانی در آن به بیش از شش هزار سال میرسد. در دوران شهر سوخته هنوز خط و نوشتار وجود نداشت و حتی نام امروزی آن نیز بر اساس یافتههای باستانشناسی و برداشتهای نخستین كاشفان شكل گرفته است.
او تاریخ هامون را به صورت یك خط زمان تشریح كرد و افزود: پس از دوره شهر سوخته، حدود 900 سال دوره فترت در منطقه سیستان داریم كه احتمالاً ناشی از خشكسالیهای شدید بوده است. پس از آن، در دوره هخامنشی، سیستان به یكی از مهمترین مراكز كشاورزی و تأمین لجستیك ایران تبدیل شد؛ بهطوری كه در منابع تاریخی از سیستان بهعنوان «انبار غله ایران» یاد شده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی هامون با اشارهای قابلتأمل گفت: فاصله زمانی تولد كوروش هخامنشی تا شهر سوخته، بیشتر از فاصله زمانی ما تا كوروش است؛ نكتهای كه نشان میدهد قدمت تمدنی این منطقه تا چه اندازه عمیق است.
او در بخش دیگری از سخنانش به آسبادهای سیستان پرداخت و گفت: نخستین تلاشهای بشر برای تبدیل انرژی باد به نیروی كارآمد، در سیستان شكل گرفته است. آسبادهای این منطقه با قدمتی بیش از هزار سال، ریشه آسبادهای هلند به شمار میروند و این موضوع در منابع تاریخی اروپایی نیز ثبت شده است.
بارانی افزود: ویژگی منحصربهفرد آسبادهای سیستان این است كه بادهای مؤثر در سطح زمین جریان دارند، نه در ارتفاعات، و همین موضوع فرصت كمهزینه و مناسبی برای سرمایهگذاری در حوزه انرژیهای بادی ایجاد میكند.
او همچنین در بخش پایانی گفتگو به كوه خواجه اشاره كرد و گفت: كوه خواجه محل حكمفرمایی خاندان سورن بوده و سردار نامدار ایرانی، سورنا، از همین منطقه برخاسته است. سورنا در 16 اردیبهشت 53 پیش از میلاد با بهكارگیری شیوههای جنگ پارتیزانی، كراسوس، فرمانده رومی را شكست داد و این پیروزی باعث شد تا حدود 700 سال، غربیها نتوانند حمله موفقی به ایران داشته باشند.
