فراموشی قهرمان داستان در برخی از اپیزود‌های «موقعیت مهدی»

یك منتقد سینما در رادیو فرهنگ گفت: به‌نظر می‌رسد كه در برخی از اپیزود‌ها قهرمان داستان فراموش شده است.

1401/07/27
|
12:52

مصطفی محمودی، منتقد سینما در برنامه «بوطیقا» رادیو فرهنگ درباره نقد و بررسی فیلم‌نامه «موقعیت مهدی» گفت: این فیلم نخستین بار در 18 بهمن سال 1400 در چهلمین جشنواره فیلم فجر و در بخش سودای سیمرغ به نمایش درآمد. این فیلم توانست از 14 رشته نامزدی، برنده پنج جایزه سیمرغ بلورین بهترین فیلم سال شود.
محمودی ادامه داد: قصه درباره مهدی باكری، فرمانده لشكر 31 عاشوراست كه از برادر كوچك‌تر خود حمید می‌خواهد باوجود مشكلاتی كه برایش پیش آمده، به منطقه برگردد و در كنار او باشد. حمید قبول می‌كند و همراه می‌شود. حالا بعد از عملیات خیبر مهدی باید تنها به خانه بازگردد و این روایت در شش پرده تصویر شده است.
این منتقد سینما درباره ویژگی بارز فیلم‌نامه «موقعیت مهدی» افزود: ویژگی بارز فیلم‌نامه پرده‌بندی آن است. پرده‌ها یا اپیزود‌هایی كه كم و بیش به لحاظ زمانی مرتب شدند. به شكل مضمونی به هم مرتب هستند و شخصیت‌های یكسانی دارند. اما به جای اینكه در خدمت ساخت یك پیكره داستانی باشند یا معرفی یك شخصیت باشند، در خدمت القای یك مفهوم عمیق هستند.

وی با اشاره به اینكه تفاوت اصلی فیلم‌نامه‌های دراماتیك با فیلم‌نامه‌های اپیزودی در سیر وقایع داستان است، توضیح داد: در فیلم‌نامه‌های دراماتیك مجموعه‌ای از حوادث در كنار هم قرار می‌گیرند و در نهایت ابتدا، میانه و پایانی را تشكیل می‌دهند كه شخصیت یا شخصیت‌های فیلم طی آن مجبور به تصمیم‌گیری می‌شوند. تصمیماتی كه منجر به ایجاد كشمكش شده و سرنوشت آن‌ها را رقم می‌زند.
محمودی درباره فیلم‌نامه دراماتیك توضیح داد: زمانی فیلم‌نامه دراماتیك به پایان می‌رسد كه داستان به پایان رسیده و به پرسش دراماتیك پاسخ داده شود. اما در ساختار اپیزودی خبری از ابتدا، میانه و پایان نیست. چراكه دیگر ترتیب قرارگیری صحنه‌های داستان وجود ندارد كه منجر به تصمیم‌گیری شخصیت‌ها و كشمكش‌ها شود. اپیزود‌ها به صورت عرضی كنارهم قرار گرفته و فهم می‌شوند. به همین دلیل می‌توانیم به‌راحتی جای اپیزود‌ها را عوض كنیم، بدون اینكه خللی در درك نهایی بیننده ایجاد شود.
این منتقد سینما درباره نقاط ضعف فیلم‌نامه گفت: به‌نظر من مشكل اصلی این فیلم‌نامه همان پاشنه آشیلی است كه ممكن است هر فیلم‌نامه با ساختار اپیزودیك به آن دچار شود. اینكه تمامی بیننده‌ها بعد از پایان فیلم به ادراك همسان از مجموعه اپیزودیك نرسند و به جای مفهوم كلی درگیر سرنوشت شخصیت‌ها شوند. در این صورت، فیلم به سرعت كیفیت بالای خود را در انتخاب ساختاری حساب شده از دست می‌دهد و به فیلم‌نامه‌ای تبدیل می‌شود كه چند اپیزود بی‌ربط و شخصیت‌های پرداخت نشده دارد.
وی در پاسخ به این سوال كه آیا می‌توان فیلم‌نامه «موقعیت مهدی» را فیلمی درباره فراز‌هایی از زندگی شهید باكری دانست، گفت: با نگاهی به اپیزود‌ها به‌نظر می‌رسد كه می‌توان در بخش‌هایی در صحت این ادعا تردید كرد. ممكن است در برخی از اپیزود‌ها این‌گونه به‌نظر برسد كه قهرمان فراموش شده است. به عنوان مثال، در اپیزود دوم تاكید بیشتری بر شخصیت حمید باكری شده است.
پیش از این، مسعود سخاوت دوست، آهنگساز فیلم «موقعیت مهدی» گفته بود، موقعیت مهدی چند ویژگی منحصر به فرد داشت. از جمله جغرافیا، زبان آذری و جغرافیای زبان، كه در بحث موسیقی خیلی اثرگذار بود. از آنجایی كه فیلم در ژانر دفاع مقدس قرار داشت، ولی آقای حجازی‌فر معتقد بود كه نگاهی كاملا هنری و شاعرانه به این فیلم داشته باشیم.

دسترسی سریع