هفت تابلوی هفت استاد بزرگ نمایشگاه هفت نگاه

موفقیت سومین نمایشگاه و فروش سال هنرهای تجسمی ایران، هفت نگاه در فروش سبب شده است وجهۀ هنری آثار در رسانه ها نادیده انگاشته شود. در این یادداشت سعی شده است با تحلیل آثار هفت نفر از بزرگان حاضر در سومین هفت نگاه، بر کیفیت هنری بالای این آثار تأکید شود. هرچند که بدیهی ست نوشتن دربارۀ آثار بزرگان امری بس دشوار است.

استاد سیدمحمد احصایی چهرۀ ماندگار هنرهای تجسمی ایران با اثری 60×60 به سومین هفت نگاه در نگارخانۀ پردیس پارک ملت آمده است.وی از هنرمندان نوگرای ایران در زمینه نقاشیخط است فعالیت او در عرصه های مختلف از جمله گرافیک، خوشنویسی و نقاشیخط از او شخصیتی جامع در جامعه هنری به تجلی رسانده احصایی از هنرمندانی است که با برگزاری نمایشگاههای مختلف در ایران و خارج از کشور ،علاوه بر ایران در کشورهایی دیگر شخصیتی شناخته شده است که این حاصل دید و شناخت این هنرمند به هنر مدرن روز جهان است که در این راه در برندهای بین المللی خوش درخشیده است و مایه آبروی هنر ایران بوده است.آثار کلاسیک او آثار با قوت است همیشه سیاه مشق های او یادآور قدرت و قوت میرزا غلامرضا اصفهانی بوده است . آثار جدید او با شناخت نسبت به هنر روز جهان اجرا گردید موضوع کار احصایی جمله یا کلمه است اما نگرش او به کلمات ادیبانه نیست که کلمه به عنوان قالب به کار گرفته شده باشد و صرفاً تزئینی هم نیست او به خوشنویسی فقط به عنوان عنصری تزئینی نمی نگرد هربار با بازی با تجربه هایش به ترکیب تازه ای می رسد روبه جلو ولی تکیه گاه او همیشه بر سنت و پیشینۀ گذشتگان است او در ذهن خود به تجزیه و تحلیل کلمات یا جملات می پردازد و آنها را کاملاً شخصی، انتزاعی به تجلی می رساند.

آیدین آغداشلو نیز با یک اثر در هفت نگاه شرکت کرده است اثری که اندازه اش77×57 می باشد  و با تکنیک گواش خلق شده است .سری مینیاتورهای مچاله شده آیدین که با نوعی ایجاز و کنایه به سوختن پایمال شدن یا نابودی و به دور انداختن سنتها و ریشه ها در گذر زمان اشاره دارد. موج مدرنیته و نوگرایی در جامعه ما در دهه های گذشته با قلم لطیف و شناخت آیدین به تکنیکهای نقاشی ایرانی و گستره دید این هنرمند و شناخت نسبت به تاریخ و وضعیت کلی جامعه باعث شده تا این آثار به گونه ای موفق در نشان دادن اندیشۀ والای این هنرمند می باشد سابقه طولانی اشاره آیدین به نابودی ارزشهای عمیق تنیده شده در سنت گذشته، نشان از این دارد که رسالت هنرمند بودن همانا پیش بینی وقایع بعد از اتفاق یا تحریف نمودن وقایع شیرین و دلنشین جلوه دادن وقایع ناگوار.این تابلوی استاد هنرشناس ایران 26 میلیون تومان قیمت گذاری شده است و سومین کار گرانقیمت سومین نمایشکاه هفت نگاه محسوب می شود.

نصرالله افجه ای دیگر چهره های ماندگار هنر کهن خوشنویسی ایران با اثری 150×100 به این نمایشگاه آمده است.  تکنیک استاد در خلق این اثر رنگ روغن روی بوم می باشد. افجه ای هنرمندی از سالیان دور با وجود 60 تا 70 سال فعالیت، گستره ای از زمان و مکان و فرهنگ را در آثار خود جای داده است از نسلها گذشته تا به امروز از سنت تا مدرنیته. و از مدرنیته تا سنت. اثر حاضر به نوعی کهنگی نسخ قدیمی که راحتی نویسنده خطوط آنها را تداعی می کند و با وجود حس عمیق خطوط کهنه ایرانی (ثلث، نسخ، نستعلیق، شکسته) تاشهای رهای قلم استاد پیوندی بین این خطوط ایرانی و خطوط مشرق زمین ایجاد کرده است او از معدود هنرمندان عرصه خوشنویسی است که این حاصل شناخت او نسبت به همه خطوط فارسی و عربی است در اثر حاضر می توان ردپای تأثیر خط ژاپنی و چینی را حتی دید که تاشهای این خط یادآور خطوط چینی و ژاپنی است این تأثیر لطمه ای به ایرانی بودن این اثر وارد نکرده که هیچ بلکه بر قوت و تأثیر آن بر بیننده افزوده است و این اثر را تبدیل به یک اثر نقاشی انتزاعی نموده است و به اضافه رنگ خاکی زمینه اثر اشاره به کاغذهای کهنه قدیمی دارد و بر حس ایرانی و شرقی بودن کار افزوده است. این اثر 12 میلیون تومان قیمت گذاری شده بود در روز دوم نمایشگاه به فروش رفت.

هانیبال الخاص با اثری 31×33 که دو میلیون تومان قیمت گذاری شده است به نمایشگاه آمده است. سادگی برخورد این هنرمند پرسابقه نقاشی با استفاده از اسطوره ها و نمادهای نقاشی ایران کهن از ویژگیهای اثر این هنرمند است آثار این هنرمند این تصور را در ذهن بیننده ایجاد می کند که نقاش خوابهای کودکی خود را به تصویر می کشد. پرتره های موجود در آثار این هنرمند تداعی کننده بعضی طراحی های ساده پیکاسو و مدلیانی است تأثیر گرفتن از این دو هنرمند تأثیرگذار در جهان در آثار او مثبت است این هنرمند در کنار تکیه زدن به میراث کهن و اسطوره های ملی ایران با نگاهی نو به امروزی کردن آن ها پرداخته است استفاده از رنگهای اصلی و به صورت آبرنگی در آثار این هنرمند حاصل لطافت و صمیمیت خاص شخصیت این نقاش می باشد تکرار خطوط عمودی موجود در اثر حاضر تداوم بخش راحتی و سادگی خطوط طراحی شده می باشد و باعث وحدت و پیوستگی کار گردیده است.

منصوره حسینی دیگر بزرگ حاضر در این نمایشگاه است. او که از نسل نخست زنان نقاشی ایران محسوب می شود اثری در قطع 70×120  با تکنیک رنگ روغن روی بوم به روی دیوار نگارخانۀ پردیس پارک ملت فرستاده است.اوجزء پیشکسوتان عرصه نقاشی و از هم عصران سهراب سپهری و از بنیانگذاران ورود خط به عرصه نقاشی بوده است که با خط به فضایی شخصی دست یافته که گاهی خط به صورت یک کنش در وجود هنرمند تجلی پیدا می کند و نوعی نقاشی کنشی که عنصر خط به ظهور رسانده این کنش در هنرمند است که این کنش با تاشها و ضربات قلم ظهور می یابد در این اثر که ضربت نام دارد کلمه علی باتاشهایی قرمز نشان داده شده اشاره به ضربت خوردن حضرت علی(ع) در محراب عبادت دارد و مصداق کلام حضرت علی(ع) در هنگام ضربت ( فزت برب الکعبه) دارد که کلمه علی نوشته شده در تابلو به نوعی رها شدن و به عروج رسیدن حضرت علی (ع) و رقص عشق و رهایی را تداعی می کند. این اثر بانوی نقاشی ایران 9 میلیون تومان قیمت گذاری شده است.

یدالله کابلی استاد مبرز خط و خوشنویسی ایران با اثری40×30 که چهار میلیون و پانصد هزار تومان قیمت گذاری شده است به سومین هفت نگاه آمده است. رقص سحرانگیز قلم استاد یدالله کابلی که از پیشکسوتان عرصه شکسته نویسی است برای ما ایرانی ها جذابیت خاصی دارد که شاید جای بسی تعجب که من بارها شاهد استقبال غیر ایرانی ها بودم رقص حروف و حالت سماع قلم استاد و اوج و فرود کلمات و به معراج رفتن جملات از پائین صفحه رو به بالا و روان بودن قلم استاد و تغییر در دانگ با توجه به مفهوم کلمات در یک جمله و یا یک مصرع در یک ترکیب. از خلاقیت های موجود در اثر حاضر و آثار دیگر این استاد شکسته نویس است این استاد بزرگوار با تواضع فراوان بعد از عبدالمجید طالقانی و استاد گلستانه روزگاری یک تاز میدان شکسته نویسی بود. ولی امروز از دولت این استاد بزرگوار شاگردان زیادی که خود جزء اساتید بنام این خاک و سرزمین هستند و باعث گسترش شکسته نویسی در ایران بوده اند.

پرویز کلانتری استاد موی سپید کردۀ تجسمی ایران است که بوی کاه گلهایش هنوز به مشام می رسد اما او در عین پیشکسوتی تجربه گرا نیز هست اثر او که در این  نمایشگاه 70×100 می باشد بهترین نمونه است تا بتوانیم استاد را از هنرمندان غیرقابل پیش بینی بنامند در هر نمایشگاهی که از این هنرمند چه انفرادی چه گروهی می توانید با کاری جدید غیرقابل پیش بینی رو برو شوید با وجود تکرار بافت کاه گل ولی هربار با خلاقیت جدیدی از این هنرمند روبرو می شوید اسم کلانتری یادآور ساختمان های کویری با انحناهای سقف ها و کاه گلهای موجود در بناهای سنتی ایران است. ولی در بعضی از آثار این هنرمند از جمله اثر حاضر در نمایشگاه نشان دهنده حس مینی مالیستی این هنرمند نسبت به جهان اطراف است جزء موفق ترین هنرمندان این عرصه نیز هست ساده گرایی و انتزاع در آثار این هنرمند به وفور دیده می شود دورانها و خطوط ساده این هنرمند آرامش کویر و فضاهای آرام و بی آزار معماری ایران را به بیننده هدیه می دهد با غوری در هنر معماری ایران که تزئینات و هنر در ذات طراحی بنا چه استخوان بندی چه تزئینات ظاهری در کل بنا اجرا می شده که امروز باتوجه به رعایت نکردن این اصول در معماری نیاز به هنرهای دکوراتیو از جمله نقاشی و حجم بیش از پیش احساس می شود که آثار این هنرمند به نوعی جبران کننده این ضعف موجود در طراحی ساختمانهاست.

علیرضا سعادتمند