|
صدای علامه علیاکبر دهخدا برای اولین بار در راديو فرهنگ |
|
|
15 اسفند 1388,ساعت 14:46:15 |
|
برنامه رادیویی در قلمرو تاریخ تلفني با دکتر حسن رهاورد نخستین دستیار رسمی علامه دهخدا در تدوین لغتنامه که اکنون 95 سال عمر دارد گفتگو كرد. وی اخیراً این نوار صوتی (با صدای دهخدا) را که در آرشیو خود نگه میداشته به مرکز اسناد کتابخانه مجلس هدیه کرده است.
رهاورد درباره نحوه پیوستناش به علامه دهخدا و همکاری با او در تدوین لغتنامه گفت: در سال 1320 اسماعیل مرآت وزیر فرهنگ وقت مرا خواند و از من خواست که دستیار دهخدا در کار لغتنامه شوم. آن زمان چهار جلد از لغتنامه کار شده بود و من هم با نهایت افتخار این پیشنهاد همکاری را پذیرفتم. بعد به دفتر کارش رفتم و او را دیدم که در میان فیشهایی که روی زمین افتاده بود و کتابهایی که دور و برش پخش شده بود مشغول کار است. وی ادامه داد: دهخدا به واسطه خدمت صادقانهای که به او کردم یکسال قبل از فوتش مجلدی از لغتنامه را به من هدیه کرد که در خانه دارمش. نخستنی دستیار رسمی علامه دهخدا همچنین به ذکر خاطرهای از حدود 50 سال قبل پرداخت و گفت: مطلبی که الان یادم میآید رفتن دهخدا به ایلات بختیاری و به صورت فراری در دوران مشروطیت است؛ در آن زمان شرایطی در کشور به وجود آمده بود که او احساس خطر میکرد و با چند نفر از دوستانش به ایل بختیاری رفت و از آنجا هم به سوئیس رفت و در آنجا نیز سه شماره از مجله "صور اسرافیل" را منتشر کرد. در این برنامه حسن ذوالفقاری استاد زبان و ادبیات فارسی و عضو هیئت علمی دانشگاه تربیتمدرس و نیز علی ططری رئیس این مرکز حضور داشتند. صدای علامه علیاکبر دهخدا برای اولین بار از طریق رادیو و در برنامه "در قلمرو تاریخ" شبکه فرهنگ پخش شد. در ابتدای این برنامه رادیویی )جمعه 7 اسفند( در سالروز درگذشت این چهره فرهنگی مشهور پخش شد هر کدام از مهمانان برنامه (ططری و ذوالفقاری) نکاتی را پیرامون جنبههای فرهنگی و سیاسی علامه دهخدا بیان کردند و پس از آن صدای دهخدا به صورت منقطع (هر 10 دقیقه یکبار) و در طول برنامه پخش شد. دهخدا در بخش اول این مصاحبه کوتاه )8 دقیقهای( به همکارانش در تدوین لغتنامه اشاره کرد و گفت: من در این کار محتاج اشخاصی هستم که فاضل و دانشمند باشند. در این راه فردی را میشناسم به نام محمد معین که شخص مناسبی برای همکاری است. همچنین جوانانی به نامهای دبیرسیاقی و سیدجعفر شهیدی داریم که میتوانند در تنظیم این لغتنامه کوشا باشند. وی افزود: آنچه تا به حال (اواسط دهه 30 شمسی) انجام شده چند مجلد کوچک و بزرگ است و برای تمام کردنش نیاز به زمان داریم و با (وجود) کسانی که هستند گمان نمیکنم به آخرش برسم ولی امیدوارم آنها کار من را به کمال برسانند. چرا که زبان فارسی با 2000 سال عمر باید لغتنامهاش را نوشت و آنچه در 200، 300 سال اخیر هم به زبان فارسی آمده، باید در کتاب بیاید. زندهیاد دهخدا همچنین نظرش را درباره نظام آموزشی ایران اینگونه بیان کرد: شیوه مدارس ما ابتدایی، متوسطه و عالیه است و متوسطه ما خراب است که شاید علتش زیادی مباحث باشد. به هر حال قسمت متوسطه ما ناقص است و باید دولتها بر آن نظارت کنند. دانشآموز هم در مدرسه باید بیش از همه چیز زبان مادری خود را یاد بگیرد. علیاکبر دهخدا در پایان به کتابهای مهمی که خوانده اشاره کرد و از" شفا"ی ابن سینا نام برد.
|