جمعه 12 شهريور 1389  

استاد شيرمحمد اسپندار چاپ
04 بهمن 1388,ساعت 14:28:16

Imageاستاد شيرمحمد اسپندار  " تنها نوازنده " دو نلي" در کشور در سال 1310 در شهر "بمپور" سيستان و بلوچستان ديده به جهان گشود. وي از نوجواني به نواختن ني علاقه زيادي داشت و از 10 سالگي فراگيري ساز "نل" (نوعي ني) را آغاز کرد.
اسپندار در سفري که به "کراچي و سند" رفته بود، "دونلي" يا "جفت ني" را نزد استاد خود "جمال شاه" که از دونلي زنان مشهور زمان خود بود، فراگرفت. با استعدادي که داشت در نخستين مسابقه دونلي نوازي که شرکت کرد، توانست مقام نخست رقابت ها را کسب کند

اکنون استاد "شيرمحمد اسپندار" مشهورترين "دو نلي" نواز ايران و جهان است که اجراهاي مختلف در جشنواره ها و فستيوال هاي بزرگ توانست وي را به عنوان يکي از نوازندگاني که سازي غيرمعمول را با توانايي غيرقابل وصف اجرا مي کند، به جهانيان بشناساند.
مردی كه فقر سالیان جوانی و كودكی گردی از اندوه را بر چهره اش نشانده. او هنوز هم نمی داند كه سن واقعیش چقدر است. چون شناسنامه اش را به موقع نگرفته اند. شیرمحمد ترجیح می دهد كه به جای حرف زدن دونلی بنوازد. معتقد است كه با این ساز بهتر می تواند بگوید. این آدم كه یكی از افتخارات موسیقی ایران به شمار می رود. شیرمحمد نوازنده ای است كه باورش می كنیم و به عنوان نماینده یك گوشه دورافتاده از سرزمین به رسمیت می شناسیم.
شیرمحمد در سنین کودکی به دلایل مختلف راهی پاكستان می شود. ظاهراً رفته بوده آنجا تا كار كند. به هرحال دست تقدیر او را با نوازنده ای نی نواز آشنا می كند. آن نوازنده هم عشق نی را به جان او می اندازد و شروع می كند به یادگرفتن. شیرمحمد یكی از ستاره های درخشان هر جشنواره داخلی و خارجی است. هیچ رادیوی خارجی را نمی توان نام برد كه سعادت پخش یكی دو ساعت از هنر این نوازنده شهیر را نداشته باشد.
چقدر دل انگیز است وقتی كه آن پارچه مخصوص «كمر صحبت» را به پاهایش می بندد و كلاه كوچكش را جابه جا می كند و آماده می شود برای نواختن. روایتی كه در نوع نواختن او وجود دارد ما را به دنیای شن های روان و هوهوی باد دعوت می كند. سیروسلوكی كه اسپندار با سازش طی می كند هیچ تنهایی را بر نمی تابد. تمام تصاویر ریز و درشت قافله شترها و ساربانان گردآلود، قافله های اجدادی، روح یك ملت نازنین، همگی و همگی در نوای ساز او حضور دارند. شیرمحمد گویی از عمق تاریخ سرزمین اش می آید. امیدوار، پابرجا و دست های همیشه پینه بسته.
اسپندار از همان دوران جوانی یك رفیق صمیمی پیدا می كند كه همواره همراه اوست. بله. سازش. خودش در جایی گفته: «دونلی یعنی شیرمحمد.» معنای این حرف آن است كه مشكل بودن یادگیری این ساز پذیرش هیچ شاگردی را ممكن نمی سازد. دونلی سازی است كه فقط شیرمحمد می تواند بنوازدش و بس. ای كاش این گونه نبود. ای كاش دونلی با شیرمحمد تمام نمی شد و اصلا ً ای كاش شیرمحمد هیچ وقت تمام نمی شد. به نظر می رسد آدمی با این وسعت جهانی و آن كهولت سن دیگر نباید بیل بزند. شیرمحمد پیر است گرچه همواره روایت های تازه و بكری از سازش می شنویم اما طبیعت خشن منطقه و یك عمر كار طاقت فرسا به هرحال كار خودش را می كند. ای كاش تدبیری اندیشیده می شد كه او فقط و فقط بنوازد.
استاد براي شرکت در جشنواره ها و اجراي برنامه به کشورهاي مختلفي از جمله "کلمبيا، اکوادور، پاناما، ايتاليا و فرانسه سفر کرده و يگانه زمانه خويش در نواختن "دو نلي" است .وي درجه دکتراي افتخاري خود را از دست وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي وقت دريافت کرد و آثار متعددي از خود به يادگار گذاشته است.استاد اسپندار اکنون در شهرستان ايرانشهر (325 کيلومتري جنوب زاهدان) ساکن است و 88سال سن دارد.

 

 

 

 

 

مجموعه ها
تازه های شبکه
در قلمرو فرهنگ
نگارخانه
پادکست
موسیقی
کتاب گویا
پیوندها
گروه ها و برنامه ها
نمایش رادیویی
نقد و نظر
باشگاه شنوندگان
نظر شما
راهنمای سایت
جستجو
رادیو تعطیل نیست

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
IRIB تمام حقوق اين سايت و محتوای آن متعلق به سازمان صدا و سيمای جمهوری اسلامی ايران می باشد و هرگونه استفاده از آن تنها با ذکر ماخذ آزاد است