صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

الیور بیکن در بالای خانه ای مشرف به گرین پارک زندگی می‌ کرد. او آپارتمانی داشت؛ صندلی‌ها که پنهانشان کرده بودند، در زوایایی مناسب قرار داشتند. کاناپه ‌ها که روکی برودری دوزی شده داشتند، درگاه پنجره‌ها را پر کرده بودند....

درباره ی نویسنده: آدلاین ویرجینیا وولف ، بانوی رمان‌نویس، مقاله‌نویس، ناشر و منتقد انگلیسی بود که آثار برجسته‌ای چون خانم دالووی (1925)، به سوی فانوس دریایی (1927) و اتاقی از آن خود (1929) را به رشته تحریر درآورده‌است. ویرجینیا وولف نویسنده رمان‌های تجربی است که سعی در تشریح واقعیت‌های درونی انسان دارد.
( داستان کوتاه « دوشس و جواهرفروش» اثری از این نویسنده را در زیر می خوانید .)


«دوشس و جواهر فروش»
الیور بیکن در بالای خانه ای مشرف به گرین پارک زندگی می‌ کرد. او آپارتمانی داشت؛ صندلی‌ها که پنهانشان کرده بودند، در زوایایی مناسب قرار داشتند. کاناپه ‌ها که روکی برودری دوزی شده داشتند، درگاه پنجره‌ها را پر کرده بودند. پنجره‌ها، سه پنجره ی بلند، اطلس پر نقش و نگار و تور تمیز را تمام و کمال به نمایش می‌ گذاشتند. قفسه ی چوب ماهون زیر بار نوشیدنی های اصل شکم داده بود. و او از پنجره ی وسطی به پایین و به سقف‌های شیشه ای اتومبیل‌های مد روز متوقف در کنار جدول‌های باریک خیابان پیکادلی نگاه می ‌کرد. نقطه ای مرکزی تر از این نمی ‌شد تصور کرد. و در ساعت هشت صبح پیشخدمت مرد صبحانه ای او را در یک سینی می‌آورد؛ پیشخدمت روبدشامبر ارغوانی تا کرده ی او را باز می‌ کرد؛ با ناخن ‌های بلند و تیز خود نامه‌ های الیور را می‌ گشود و کارت ‌های دعوت سفید و ضخیمی ‌را بیرون می ‌آورد که امضای دوشس‌ها، کنتس‌ها، ویسکنتس‌ها و دیگر بانوان متشخص بر آن ها حک شده بود. بعد نوبت شست و شو بود؛ سپس نان تست خود را می‌ خورد؛ بعد روزنامه اش را کنار آتش سوزان و روشن زغال‌های الکتریکی می‌ خواند.
خطاب به خود می‌گفت: «مواظب باش الیور. تو که زندگی ات را در کوچه ای باریک و کثیف شروع کردی، تو که ...» و او به پایین و به ساق پاهایش نگاه می‌کرد، چقدر در آن شلوار خوش قواره شکیل بود؛ به چکمه‌ هایش نگاه کرد؛ به گترها. همه شیک بود، می‌ درخشیدند؛ توسط بهترین خیاطان در ناحیه ی ساویل رو و از بهترین پارچه‌ها دوخته شده بودند. اما او اغلب این لباس‌ها را از تن بیرون می‌آورد و همان پسر بچه در کوچه ی تاریک می‌ شد. یک بار به جاه طلبی زیاده ی خود فکر کرده بود – فروختن سگ‌های دزدی به زنان آلامد در وایت چپل. و یک بار هم گیر افتاد و مادرش التماس کرده بود «وای الیور»، «وای الیور! پسرم کی می‌خواهی عاقل شوی؟» ... بعد پشت یک پیشخوان رفته، ساعت‌های مچی ارزان قیمت فروخته بود؛ بعد از آن کیفی را به آمستردام برده بود ... با یاد آن خاطره زیر لب خندید، الیور پیر، جوانی اش را به یاد می‌آورد. آری با آن سه قطعه الماس بارش را بسته بود؛ بعد هم برای زمرد کارمزد خوبی گرفت. پس از آن اتاق خصوصی در پشت مغازه ای در‌هاتون گاردن گرفت؛ اتاقی با ترازو، گاو صندوق، ذره بین‌های ضخیم مخصوص. و بعد ... و بعد ... باز هم زیر جلکی خندید. وقتی در آن غروب داغ از رسته ی جواهر فروشان گذشت که داشتند از قیمت‌ها، معادن طلا، الماس‌ها، گزارش‌های رسیده از آفریقای جنوبی بحث می‌ کردند، یکی از آن ها در موقع عبور او انگشت بر بینی گذاشت و زمزمه کرد«هوم». چیزی بیش از زمزمه نبود، نه چیزی بیشتر از سقلمه ای روی شانه، انگشتی روی بینی، وزوزی که از رسته ی جواهر فروشان در‌هاتون گاردن در آن بعد از ظهر داغ به گوش می ‌رسید، بله سال‌ها پیش بود! اما هنوز الیور عرق آن روز را بر مهره‌های پشتش احساس می‌ کرد، سقلمه، نجوایی که معنایش این بود، «نگاهش کن، الیور جوان است، جواهر فروش جوان – همین که می‌رود» آن موقع جوان بود. و بهتر لباس می ‌پوشید؛ و اوایل یک درشکه ی خوشگل داشت؛ بعد یک اتومبیل؛ در ابتدا در بالکن می ‌نشست و بعد در لژ مخصوص تئاتر. و ویلایی در ریچموند مشرف به رودخانه خرید، با انبوه بوته‌های رز سرخ و مادمازلی که هر بامداد یکی می ‌چید و در یقه ی کت او جای می ‌داد.
«خُب،» الیور بیکن در حالی که بلند می‌ شد و کش و قوس می‌آمد، گفت «خُب... » و زیر تصویر بانویی پیر ایستاد که روی پیش بخاری قرار داشت و دست ‌هایش را بلند کرد «من سوگندم را حفظ کرده ام» گفت و بار دیگر دست‌هایش را روی هم گذاشت، کف بر کف، انگار می‌خواست به او ادای احترام کند. «من شرط را برده ام.» همین طور بود؛ او ثروتمندترین جواهرفروش در انگلستان بود؛ اما انگار بینی اش که دراز بود و کش دار، مثل خرطوم فیل، می‌خواست با همان لرزش عجیب پره‌های خود بگوید (اما به نظر می ‌رسید نه فقط پره‌های بینی که تمام آن می ‌لرزید) که او هنوز خرسند نبود؛ هنوز چیزی را زیرزمین کمی‌ جلوتر بو می ‌کشید؛ گرازی غول پیکر را در مرتعی مملو از قارچ‌های خوراکی تصور کنید؛ پس از آن که قارچ‌ها را از زیر خاک بیرون می‌ کشد، همچنان بوی قارچی بزرگ تر، سیاه تر جایی دورتر، از زیر زمین به مشامش می‌رسد. از همین رو الیور همیشه در مرکز ثروتمند می ‌فیر به دنبال قارچی سیاه تر و بزرگ تر بود.
سنجاق مروارید نشان روی کراواتش را مرتب کرد، بارانی شیک و آبی رنگ خود را پوشید؛ دستکش ‌های زرد رنگ و عصایش را برداشت؛ و تلوتلو خوران همان طور که از پله‌ها پایین می‌آمد با بینی دراز و نوک تیزش نیمی ‌آه می ‌کشید و نیمی ‌بو، همین طوری بود که به میدان پیکادلی قدم گذاشت. مگر نه آن که مردی غمگین بود، مردی ناخشنود، مردی که گر چه شرط را برده بود هنوز به دنبال چیزی پنهان شده می ‌گشت؟

در حین راه رفتن کمی ‌تلو تلو می ‌خورد، مثل شتر باغ وحش که از این سو به آن سو تاب می ‌خورد وقتی در جاده ی آسفالته راه می‌ رود، پر از بقال‌ها و همسرانشان که در پاکت‌ های کاغذی چیز می‌ خورند و تکه‌ های کوچک کاغذهای نقره ای را مچاله می ‌کنند و روی زمین می ‌اندازند. شتر از بقال‌ها بیزار است؛ شتر از سهم خود ناراضی است؛ شتر دریاچه ی آبی را می ‌بیند و ردیف درخت‌های نخل را در جلوی آن. پس جواهرفروش بزرگ، بزرگ ترین جواهرفروش در سرتاسر جهان، با لباسی برازنده، با دستکش‌ هایش، با عصایش، اما همچنان ناخشنود، خرامان از میدان پیکادلی می‌ گذشت تا به آن مغازه ی کوچک سیاه رسید که در فرانسه، در آلمان، در اتریش، در ایتالیا و در سراسر آمریکا شهرت داشت، مغازه ی کوچک و تاریک در خیابان بانداستریت.
طبق معمول بی آن که حرفی بزند طول مغازه را طی کرد، گر چه چهار مرد، دو تن پیر، مارشال و اسپنسر، و دو تن جوان،‌ هاموند و ویکس، هنگام عبور او پشت پیشخوان صاف ایستادند و نگاهش کردند، به او غبطه می‌ خوردند. فقط با اشاره ی یک انگشت پوشیده در دستکش کهربایی رنگ به حضور آن ها پاسخ گفت. به داخل رفت و در اتاق خصوصی اش را پشت سر بست.
سپس حفاظ آهنی پنجره را باز کرد. هیاهوی باند استریت به درون سرازیر شد؛ صدای رفت و آمد اتومبیل‌ها در دور دست. نور چراغ‌های چشمک زن در پشت مغازه به بالا می ‌تابید. درختی شش برگ سبز خود را جنباند، چرا که ماه ژوئن بود. اما مادمازل با آقای «فدر» در کارخانه ی آبجوسازی ازدواج کرده بود – حالا کسی نبود که بر یقه ی کت او گل رز بگذارد.
«خُب» نیمی‌ آه و نیمی‌ خرناس کشان گفت «خُب...» بعد فنری را در دیوار کشید و صفحه ای صاف آرام کنار رفت و پشت آن پنج، نه، شش گاوصندوق ظاهر شد، همه از فولاد جلا داده شده. کلیدی را چرخاند؛ قفل یکی را باز کرد؛ بعد یکی دیگر را. پوشش داخلی همه ی آن ها از حریر ارغوانی تیره بود؛ همه پر از جواهر بود – دستبندها، گردنبندها، حلقه‌ها، نیم تاج‌ها، تاج دوک‌ها؛ سنگ‌های درشت در صدف‌های بلوری؛ یاقوت‌ها، زمردها، مرواریدها، الماس‌ها. همه امن، درخشان، خنک با این حال با نور درونی شان تا ابد مشتعل بودند.
الیور به مروارید ها نگاه می‌کرد، گفت: «اشک‌ها!»
به یاقوت‌ها می‌ نگریست، گفت: «خون قلب‌ها!»
الماس‌ها را زیر و رو می‌ کرد طوری که برق می ‌زدند و می‌ درخشیدند، ادامه داد: «باروت!»
«آن قدر باروت که می‌شد با آن می ‌فیر را به آتش کشید. آسمان رفیع، رفیع، رفیع!» سرش را به عقب برد و صدایی مثل شیهه ی اسب از او بیرون آمد.
تلفن روی میزش با صدایی خفه و مقهورانه وزوزی کرد. در گاو صندوق را بست گفت « ده دقیقه ی دیگر، نه قبل از آن.» و پشت میز تحریر خود نشست و به سر امپراطوران روم نگاه کرد که روی دکمه سردست‌هایش حک شده بودند. و باز لباس از تن بیرون آورد و همان پسر بچه ای شد که در کوچه تیله بازی می‌کرد، جایی که یکشنبه‌ها سگ ‌های دزدی را می ‌فروخت. همان پسر بچه ی شرور و ناقلا، با لب‌هایی مثل آلبالوهای تر. انگشت‌هایش را در دل و روده ی شکمبه ‌ها فرو می‌ کرد؛ در ماهیتابه ‌های پر از ماهی سرخ شده دست می‌ برد؛ در میان جمعیت وول می‌ خورد. لاغر بود، فرز، با چشم‌هایی مثل سنگ‌ های شسته شده. و اکنون – اکنون – عقربه‌های ساعت تیک تاک می‌کرد. یک، دو، سه، چهار ... دوشس لامبورن، دختر صدها ارل در انتظار شرفیابی بود. دوشس ده دقیقه ای روی صندلی کنار پیشخوان منتظر می‌ ماند. در انتظار شرفیابی بود. منتظر می ‌ماند تا وقتی او آمادگی دیدنش را داشته باشد. به ساعت در قاب چرمی‌ خیره نگاه می‌ کرد. عقربه تکان خورد. ساعت با هر تیک تاک خود چیزی به او می ‌داد – این طور به نظر می ‌رسید – پاته ی جگر غاز؛ یک گیلاس شامپاین؛ گیلاسی دیگر از براندی اعلا؛ سیگاری به ارزش یک گینی. همان طور که ده دقیقه می‌ گذشت ساعت آن ها را روی میز کنار او قرار داد. سپس صدای قدم ‌هایی سبک را روی پله ‌ها شنید که نزدیک می ‌شدند؛ صدای خش خش در راهرو. در باز شد. آقای‌ هاموند خودش را به دیوار چسباند. اعلام کرد: «سرکار علیه!»

همان جا منتظر شد، چسبیده به دیوار. و الیور در حالی که بلند می ‌شد می‌ توانست خش و خش لباس دوشس را موقع آمدن بشنود. بعد او ظاهر شد، پهنای در را پر کرد، اتاق را با رایحه ای انباشت، با شأن و مقام، تکبر، تفاخر، افاده ی همه ی دوک‌ها و دوشس‌ها که همه در موجی جمع شده بود. و همان طور که موج در هم می ‌شکند، او نیز در هنگام نشستن در هم شکست و آب را بر سر و روی الیور بیکن، جواهرفروش بزرگ پاشید و پخش کرد و فرو ریخت. او را با رنگ‌های براق و روشن، سبز، سرخ، بنفش پوشاند؛ و عطرها؛ و رنگین کمان‌ها و پرتو نورهایی که از انگشت‌هایش ساطع می ‌شد، از لابلای بادبزن‌ها بیرون می‌ ریخت، از ابریشم می‌ تراوید؛ چرا که او خیلی تنومند بود، خیلی فربه، به سختی در تافته ی صورتی رنگ جا گرفته بود و از دوران اوج خود فاصله داشت. مثل چتری با پره‌ های فراوان، مثل طاووسی با پرهای بسیار، که پره‌هایش را می‌ بندد، که پرهایش را جمع می ‌کند، او نیز فرود آمد و همان طور که در مبل راحتی چرم فرو رفت خود را بست.
دوشس گفت: «صبح بخیر، آقای بیکن.» و دستش را که از میان دستکش سفیدش بیرون زده بود جلو آورد. و الیور همان طور که با او دست می ‌داد تعظیم کرد. و وقتی دست‌ها یکدیگر را لمس کردند بار دیگر پیوند قدیمی‌ بین آن دو پا گرفت. آن ها دوست بودند، با این حال دشمن هم؛ مرد آقا بود؛ زن نیز بانویی؛ هر یک دیگری را فریب می ‌داد و هر یک به دیگری نیاز داشت، هر یک از دیگری می ‌ترسید، هر یک همین را حس می ‌کرد و هر باری که در آن اتاق پشتی و کوچک با نور سفید و روشن بیرون، و درختی با شش برگ و صدای خیابان در دور دست و در پس گاو صندوق‌ها با هم دست می ‌دادند این را می ‌دانستند.
و امروز – دوشس، من امروز چه کاری می ‌توانم برای شما انجام دهم؟» الیور با ملایمت بسیار گفت. دوشس باز کرد؛ قلبش را؛ قلب خصوصی اش را به گستردگی گشود. و با آهی، اما بی کلامی، از داخل کیف دستی اش کیسه ای از جنس جیر در آورد؛ شبیه راسویی زردرنگ به نظر می ‌رسید. و مرواریدها را از شکافی در شکم راسو بیرون آورد. ده مروارید از شکم راسو بیرون غلتید – یک، دو، سه، چهار، مثل تخم‌ های پرنده ای آسمانی.
آقای بیکن عزیز، این همه ی چیزی است که برایم باقی مانده» به ناله گفت. پنج، شش، هفت، به پایین غلتیدند، از شیب و دامنه‌ های کوهی فراخ که بین زانوهای او بود به میان دره ای باریک غلتیدند – هشتمی، نهمی و دهمی. همه در روشنایی تافته ی هلویی رنگ جای گرفتند. ماتم زده گفت: «ده مروارید اپل بای است. آخرینشان ... آخرین همه ی آنها.» الیورد دست دراز کرد و یکی از مرواریدها را بین انگشت شست و سبابه گرفت. گرد بود، درخشان بود. اما آیا اصل بود یا بدل؟ یعنی باز داشت دروغ می‌ گفت؟ جرأتش را داشت؟ انگشت گوشتآلود و بالشتکی خود را روی لب‌هایش گذاشت. « اگر دوک می‌ دانست ...» به نجوا گفت: «آقای بیکن عزیز، کمی‌ بدشانسی آوردیم...» یعنی باز هم قمار کرده بود؟ هیس هیس کنان گفت: «آن نابکار! آن متقلب!»
آن مرد با گونه‌ های استخوانی؟ و نابکار. و دوک آدم عصا قورت داده ای است، با خط ریش‌های دو طرف صورتش؛ یعنی اگر می‌ دانست سرش را می‌ برید، حبسش می ‌کرد – چه می‌ دانم، الیور با خود فکر می ‌کرد و به گاو صندوقش زل زده بود.
نالید و گفت «آرامینتا، دافنه، دیانا. این برای آن هاست.»
بانوان آرامینتا، دافنه، دیانا دختران او بودند. او آن ها را می‌ شناخت؛ تحسینشان می ‌کرد. اما این دیانا بود که او دوستش داشت.
با عشوه ای افزود: « شما از همه ی اسرار من با خبرید.» اشک‌ها لغزید؛ اشک‌ها سرازیر شد؛ اشک‌ها، مثل الماس‌ها، پودر را از شیار گونه‌های هلویی رنگ او جمع می ‌کردند.
زمزمه کرد: «دوست قدیمی، دوست قدیمی.»
او نیز تکرار کرد: «دوست قدیمی، دوست قدیمی.» انگار واژه‌ها را مزه مزه می ‌کرد.
الیور پرسید: «چقدر؟»زن مرواریدها را با دستش پوشاند.

به نجوا گفت: «بیست هزار تا.»یکی را در دستش نگه داشت، اما بدل بودند یا اصل؟ جواهر اپل بای – آیا دوشس قبلاً با همین نام آن ها را نفروخته بود؟ زنگ را برای احضار اسپنسر یا‌ هارموند به صدا در می‌آورد تا بگوید. "بگیر و آزمایش کن." دستش را به طرف زنگ دراز کرد.
زن جلوی حرکت او را گرفت و شتاب زده گفت: «شما هم فردا می‌ آیید؟ نخست وزیر اعلیحضرت ... » مکثی کرد. وافزود «و دیانا.»
الیور دستش را از زنگ برداشت. به پشت سر زن نگاه کرد، به پشت خانه‌ ها در باند استریت. اما اکنون خانه‌های باند استریت را نمی‌ دید، بلکه رودخانه ای خروشان را دید و ماهیان قزل آلای جست و خیزکنان و ماهیان آزاد را؛ و نخست وزیر و خودش را نیز، در جلیقه‌های سفید و سپس دیانا. به مروارید توی دستش نگاه کرد. اما چطور می ‌توانست آن را محک بزند، در نور رودخانه، در پرتو چشم‌ های دیانا؟ اما چشم‌های دوشس به او بود.
با ناله گفت: « بیست هزار تا. حیثیت من!»
حیثیت مادر دیانا! او دسته چک را به طرف خودش کشید و قلمش را درآورد.
نوشت: « بیست.» سپس از نوشتن باز ماند. چشم‌های پیرزن در تصویر خیره به او بود – چشم‌های پیرزن، مادرش.
به او هشدار داد: «الیور! حواست هست؟ احمق نشو!»
«الیور!» دوشس با لحنی ملتمسانه گفت. حالا «الیور» بود نه «آقای بیکن». برای تعطیلات طولانی آخر هفته می ‌آیی؟
تنها در جنگل با دیانا! سواری در جنگل تنها با دیانا!
نوشت «بیست» و امضا کرد.
- بفرمایید:
و در این لحظه، وقتی زن از روی صندلی برخاست، تمام پره‌های چتر، همه ی پرهای طاووس باز شد، درخشش موج، شمشیرها و نیزه‌های آجین کورت. و دو مرد پیر و دو مرد جوان، اسپنسر و مارشال، ویکس و‌ هاموند، وقتی او دوشس را از میان مغازه تا دم در مشایعت می ‌کرد، در حالی که به او غبطه می‌ خوردند صاف ایستادند. و او دستکش زرد رنگ خود را در برابر صورت آن ها تاب داد و دوشس حیثیتش را - چکی به مبلغ بیست هزار پوند را با امضای او محکم در دست‌های خود نگه داشته بود.
«اصل اند یا بدل؟» الیور در همان حال که در اتاق خود را می ‌بست از خود پرسید. آن جا بودند، ده مروارید روی کاغذ جوهر خشک کن روی میز. آن ها را نزدیک پنجره برد. در برابر نور زیر ذره بین خود گرفت ... پس این قارچی بود که او از دل خاک بیرون کشیده بود! تا مغزش گندیده بود – تا ته گندیده بود!
آهی کشید «مادر مرا ببخش» دست‌هایش را بالا آورد انگار از پیرزن تصویر طلب بخشش می ‌کرد. و بار دیگر پسر بچه ای شد در کوچه ای که یکشنبه‌ ها سگ ‌های دزدی را می ‌فروختند. در حالی که کف دست ‌هایش را روی هم قرار می ‌داد به نجوا گفت: «چون که آخر هفته ی طولانی در پیش داریم.»


مرتبط با این خبر

  • گفتگوی وحید رستگاری با محسن رشیدخان را بشنوید

  • بررسی شاعری در هجوم منتقدان به قلم شفیعی کدکنی

  • گرامیداشت دهه کرامت در رادیو فرهنگ

  • بازدید ارزیابان جهانی صنایع دستی از مهد گلیم بافی ایران

  • «دوشیزه»

  • قاچاق کتاب موضوع گفتگوی «سکوت کتاب » با مدیر نشر تیسا

  • سخنرانی میر جلال الدین کزازی درباره سعدی و ویکتور هوگو

  • محسن رشیدخان میهمان برنامه نیستان می شود

  • فرهنگ کار ویژه ی هنر قالی بافان در خراسان جنوبی

  • کهربا دارند چون پیدا کنند کاه هستی تو را شیدا کنند