صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

در دنیا 42 نوع تالاب شناخته شده که از مجموع آنها ، 41 نوع تالاب را در کشورمان مشاهده میکنیم و این فرصت خوبی برای نشان دادن ارزش جایگاه کشور در وجود تالابهای متنوع است .

تهیه متنظیم : مینا خاندانیها

تالاب ها به عنوان یكی از بارزترین زیبایی های خلقت، مفیدترین اكوسیستم های طبیعت به شمار
می روند، این زیستگاه های حیاتی و متنوع از جمله نظام های حیات بخشی هستند كه مطلقا جایگزین ندارند؛تالاب ها و اكوسیستم های آبی كشور به منزله سرمایه های با ارزشند كه تنظیم آب های زیرزمینی در محیط پیرامون، تعدیل میكروكلیما، شكار، صید پرندگان آبزی و ماهیان، تأمین منابع تعلیف دام و همچنین حصیر بافی و غیره ، در گرو حفاظت منطقی از آنهاست. هفته ی منابع طبیعی شاید فرصتی است که دقیق تر به محیط زیستمان توجه کنیم .با آقای مسعود باقرزاده کریمی معاون امور تالابها در دفتر زیستگاهها و امور مناطق محیط زیست سازمان حفاظت زیست درباره ی تالابهای کشور و وضعیت آنها گفتگو کردیم .
****آقای باقر زاده درباره تالابهای ایران توضیح دهید .
تالابهای ایران از نظر شکلی تنوع بسیاری دارند چرا که تنوع اقلیمی زیاد کشور و وجود دریاهای آزاد در جنوب و شمال باعث شده که تنوع تالابها زیاد باشد .جالبه بدانید در کل دنیا 42 نوع تالاب شناخته شده که این تالابها را در سه دسته جای داده اند ؛ تالابهای ساحلی – دریایی ، تالابهای خشکی و تالابهای مصنوعی . مجموع این سه نوع ، 42 گونه تالاب را در جهان شکل داده که از این مجموع در ایران به تنهایی 41 نوع از این تالابها وجود دارد و ما انواع این تالابها را در ایران مشاهده میکنیم ، این فرصت خوبی برای نشان دادن ارزش جایگاه کشور در وجود تالابهای متنوع است .
ولی به طور کلی تالابهای ایران را به 4 دسته تقسیم میکنیم 1- تالابهایی که در سواحل جنوبی گسترش پیدا کردند مثل جنگلهای حرا ، صخره های مرجانی ، رودخانه ها و پهنه های گلی .
دسته ی دوم، تالابهایی هستند که در سواحل خزر گسترده شدند مثل تالاب انزلی و میان کاسه ،
دسته ی سوم تالابهایی هستند که در خشکی واقع شده اند و در پهنه ی کویری و بیابانی ایران هستند . مثل گاوخونی ، دیاچه ی بختگان ، پریشان و سایر تالابهای منطقه ی کویری ایران .
ودر نهایت چهارمین دسته از تالابهای کشور ، تالابهای کوهستانی هستند که در مناطق مرتفع و رشته کوههای البرز و زاگرس گسترش پیدا کردند . که دریاچه ی ارومیه و دریاچه ی کهر و سایر
دریاچه های کوهستانی کشور شامل این تالابها هستند .

**** آقای باقر زاده در سالهای اخیر شاهد خشک شدن برخی تالابها در کشور هستیم . دلیل اصلی خشک شدن این تالابها چیست ؟چه قدر خشک شدن این تالابها به دلیل مداخلات انسانی است و چه قدر به اقلیم و جغرافیا ی منطقه مربوط میشود ؟
با دسته بندی که در بخش قبل توضیح دادم باید بگویم تالابهایی که بیشتر تحت تاثیر خشکی قرار میگیرند ، به ویژه تالابهای پهنه ی بیابانی و نیمه بیابانی کشور و تالابهایی که در فلات مرکزی گسترش پیدا کردند مثل تالاب گاوخونی ، بختگان ، جازموریان و سایر تالابها ، اینها مجموعه هایی هستند که به دلیل کمبود آب شاهد آسیب بیشتری در دهه های اخیر بوده اند و عوامل اقلیمی چون افزایش دما و کاهش بارش ها از دلایل اقلیمی کمبود آب یا خشک شدن این تالابها بوده . اما دلیل دوم که مهم تر است
استفاده ی بی رویه از منابع آبهای زیر زمینی و سفره های زیر زمینی در بالا دست است . توجه داشته باشید که تالابهای مناطق بیابانی کشور چندین برابر بارش تبخیر میشوند به عنوان مثال در تالاب گاوخونی سالی بیش از 500 میلی لیتر تبخیر داریم در صورتیکه میزان بارش در این تالاب به 100 میلی لیتر هم نمیرسد و گاوخونی کاملا به زاینده رود وابسته است اگر باران و برفی اتفاق بیفتد گاوخونی سیراب میشود در نتیجه میبینیم که استفاده از رودخانه ی زاینده رود در بالا دست گاو خونی سبب شده آب کمتری به این تالاب برسد و این تالاب دوره های خشکی طولانی تری را تجربه کند .

***** آقای باقر زاده چالشی که در ماهها و روزهای گذشته با آن مواجه بودیم گرد و غبار استان خوزستان بود که برخی از دلایل اصلی این گرد و غبار را خشک شدن تالاب هورالعظیم میدانستند . واقعا چه قدر گرد و غبار استان خوزستان به خشک شدن این تالاب مربوط میشود ؟
اجازه بدهید کمی درباره مساحتها صحبت کنیم . تالابهای بین النهرین که بخش عمده ی آن در کشور عراق واقع شده و تنها بخش کوچکی از آن تحت عنوان هورالعظیم در محدوده ی کشور ما قرار دارد 900000 هکتار را تشکیل میدهد از این مقدار تنها 60000هکتار تحت عنوان هور العظیم است که یک سوم آن داخل خاک کشور ماست و دوسوم آن در کشور عراق واقع شده .یعنی مساحتی در حدود 35000 هکتار از تالاب هورالعظیم در خاک ایران قرار گرفته و تقریبا از آن تالاب 900000 هکتاری تنها
هور العظیم باقی مانده است یعنی بیش از 90 درصد از تالاب در خاک عراق از دست رفته است پس قاعدتا این مساحت کمی که در داخل کشور خشک شده نمیتواند دلیل اصلی گردو غبار در خوزستان باشد البته قطعا بی تاثیر نیست چون وقتی بادهای محلی جریان میابد این گرد و غبار بلند شده و عرصه های محلی را تحت تاثیر قرار میدهد جالب است بدانید در تهران منشاء گرد و غبار ناشی از خشک شدن تالاب صالحیه در نظر آباد است که در کنار تهران قرار دارد .در حقیقت وقتی تالابها خشک میشوند با بروز یک باد محلی گرد و غبار تالابهای اطراف را تحت تاثیر قرار میدهد . اما این طور نیست که یک تالاب همه جا را تحت تاثیر قرار دهد . تالاب هورالعظیم هم در گرد و غبار خوزستان موثر است اما بیابانهای اطراف اهواز تاثیر بیشتری در ایجاد گرد و غبار خوزستان دارند و کاملا به جهت باد بستگی دارد .
****چرا تالابها منشا ء گردو غبار هستند ؟

تالابها در گودترین قسمتها هستند و رودخانه ها که از کوهستانها سرچشمه میگیرند و به سمت پایین سرازیر میشوند رسوب رودخانه ها را با خود به همراه می آورند و آنچه در تالابها ته نشین میشود ریزترین ذرات این رسوبات است ، بنابراین وقتی تالابها خشک میشوند ما با فضایی مواجهه هستیم که در آن انباشت زیادی از ریزدانه ها یا ریزگردها وجود دارد ، چون این ریزگردها سیال هستند باد به راحتی آنها را جابجا میکند .
پس ببینید اهمیت تالابها تنها به خاطر تنوع زیستی آن یا به خاطر تامین غذای مردم منطقه نیست بلکه تالابها برای حفاظت از سیلابها و خشکسالی و گرد و غبار حائز اهمیت هستند . به عبارت دیگر حفظ و ماندگاری تالابها نشانه ی توسعه پایدار در یک منطقه است ، اگر میخواهید بدانید منطقه ای در آینده توسعه پایدار خواهد داشت یا نه تالابهای آن منطقه را بررسی کنید . چون تمام آلودگی ها و مشکلات خود را در تالابها نشان میدهد و هر اتفاقی که بیفتد اثر آن را در بلند مدت مشاهده خواهید کرد .
**** آقای باقر زاده وظیفه ی مردم در این میان چیست ؟
ببینید برای حفاظت از تالابها باید یک مثلثی همخوان شکل بگیر د که یک ضلع آن عوامل اجرایی و مدیریت دولت است ، ضلع دیگر آن مسائل قانونی است و ضلع سوم آن مردم و مشارکت مردم است .
اجازه بدهید یک مثال درباره هورالعظیم در اینجا مطرح کنم در این منطقه عده ای از مردم که کشاورزی میکنند از خشک شدن و پس روی تالاب گله مند نیستند چون برخی از آنها این قسمتها را شخم زده و کشت و کار میکنند یعنی با پس روی تالاب برای آنها عرصه ی کشاورزی فراهم میشود اما در همین منطقه عده ای از مردم که به صیادی مشغول هستند معتقدند هور العظیم باید پر آب بماند .بنابراین مردم باید تکلیف خود را با تالاب بدانند . آیا میخواهند تالاب پر آب باشد یا از بین برود ؟
این خیلی مهم است . به نظر شما در دریاچه ی ارومیه چه اتفاقی افتاد ؟
سهم آب دریاچه ی ارومیه صرف توسعه باغات و بخش صنعتی شد که جنبه ی تولیدی نداشت و جنبه ی تفریحی و تفرجی داشت و در گذر زمان دریاچه ی ارومیه با مشکل مواجه شد.
در نتیجه در این زمینه باید اطلاع رسانی و فرهنگسازی شود باید به سمتی حرکت کنیم که خواسته ی مردم همسو با حفاظت از تالابها باشد نه در تضاد با یکدیگر.

مرتبط با این خبر

  • "شاعران فلسطینی پیامبران شعر جهان اند"

  • دومین جشنواره بین المللی حقوق بشر آمریکایی!

  • داستان کوتاه « کوه سنگی »

  • رژیم غاصب صهیونیستی چگونه شکل گرفت ؟

  • موضع گیری های امام خمینی (ره) درباره رژیم صهیونیستی

  • نقش شاعران فلسطینی بر مبارزات مردم فلسطین

  • گفتگو با فرزند دکتر محمد معین در برنامه نام آوران ایران زمین

  • روزی برای رهایی؛ همزمان با راهپیمایی روز جهانی قدس

  • شرق بهشت و داستانهای زندگی ما.

  • «رژیم صهیونیستی چگونه شکل گرفت ؟»