صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

بعد از سفر دوم ناصرالدین شاه به ژاپن باب رفت و آمد ژاپنیها به ایران باز شد و اولین وزیرمختار ژاپن آکی ئو کازاما به ایران آمد.

نویسنده: مهرنوش محتشمی
زمانی که ناصر الدین شاه از سفر دوم خود از اروپا به ایران بازمی‌گشت در پترزبورگ، تاکه‌آکی انوموتو سرکنسول ژاپن در روسیه را به حضور پذیرفت و علاقه‌مندی خود را نسبت به برقراری مناسبات دوستانه بین دو کشور اعلام کرد. انوموتو طی گزارشی موضوع را به اطلاع کاارو اینونه وزیر خارجه وقت ژاپن رسانید. اینونه، هیأتی تجاری- سیاسی که مرکب از نوبویاسو فوروکاوا فرمانده هنگ مهندسی ستاد کل ارتش، سون‌ایچیرو یوکویاما ، معاون مدیر شرکت بازرگانی، اوکوراگومی ، نماینده اداره بازرگانی وزارت دارایی و پنج بازرگان به ریاست یوشیدا در پنجم آوریل 1890 با ناو جنگی هیئی روانه ایران کرد.هیأت اعزامی در اواخر ماه ژوئیه از راه بوشهر به سوی تهران حرکت کردند و در تهران به حضور ناصر الدین شاه رسیدند و پس از شش ماه توقّف از طریق بندر انزلی راهی استانبول شدند. از این تاریخ به بعد، باب آمد و رفت ژاپنی‌ها به ایران باز شد و افرادی چون یاسوماسا فوکوشیما در سال 1896 تویوکیجی ایئناها ، در سال 1899 ماساجی اینوئه ، در سال 1902 کوتارو یاماتوکا در سال 1909 را می‌توان نام برد که هر کدام با دیدگاه‌های خاص خود وضع اجتماعی و سیاسی ایران را ترسیم کرده‌اند که حاصل مطالعات آنها در ژاپن به چاپ رسیده است.
از میان این افراد کوتارو یاماتوکا معروف به حاجی کوتارو، اوّلین ژاپنی است که در دوره میجی اسلام را پذیرفته و در سال 1909 به زیارت حج مشرّف شده است.او در خاطرات خود به نکته مهم و اساسی درباره جهان اسلام اشاره کرده و می‌نویسد:
"سیاست جهان بدون در نظر گرفتن دنیای اسلام ناقص است."
البتّه بیان این عقیده در آن زمان، نقش اسلام را در تبیین سیاست جهانی نشان می‌داد. امّا می‌توان به آسانی پذیرفت ژاپنی‌هایی که در آن دوره به ایران می‌آمدند، به دلیل ناآشنا بودن با فرهنگ و تمدّن ایران برداشت‌های نادرست از جامعه ایرانی داشته باشند. از این رو هرچه می‌دیدند و یا می‌شنیدند برای آنان جالب، جذّاب و شگفت‌انگیز و باورنکردنی بوده است. بی‌شک تفاوت دو فرهنگ با ویژگیهای مخصوص به خود می‌توانست در برداشت‌های ژاپنی‌ها که به ایران سفر می‌کردند مؤثّر باشد زیرا هیچ‌گاه ایران در مسیر راه بازرگانان، سیّاحان و دانشجویان و سیاستمداران که به آسیا سفر می‌کردند نبود، تا شناختی از ایران کسب کرده باشند. اصولا ایران برای ژاپنی‌ها دنیای ناشناخته‌ای بود.
با شروع جنگ ژاپن با روسیه و انتقال اخبار جنگ و پیروزی‌های ژاپن از طریق جراید آن دوره، احترام ایرانیان به ژاپنی‌ها بیشتر شد و انعکاس همین اخبار، در روشن کردن افکار عمومی و قیام مردم بر علیه حکومت مرکزی و پیروزی انقلابیّون نقش مؤثّری داشت. در سالهای بعد، علاقه‌مندی دو کشور برای ایجاد روابط سیاسی- تجاری، موجب تأسیس کنسولگری ژاپن در سال 1925/ 1304 ش. در تهران شد.
در سال 1929/ 1308 ش. آکی‌یو کازاما به عنوان وزیرمختار ژاپن تعیین و روانه ایران شد. کازاما کمتر از سه سال در ایران ماند. او شیفته فرهنگ و تمدّن ایران شد. درباره تاریخ ایران به مطالعه پرداخت، ذوق و هنر ایرانیان را ستود و به ادب فارسی دل بست. به حافظ و خیّام و فردوسی عشق ورزید. از هر جا که گذر کرد دیده‌ها و شنیده‌های خود را یادداشت کرد و به عنوان سیاستمداری کارآمد، وضع ایران را بررسی کرد و چون به وطن خود برگشت یادداشت‌های خود را به صورت مدوّن تحت عنوان: «سرزمین‌های ایران، عربستان و ترکیه» به چاپ رسانید. سفرنامه کازاما جالب و خواندنی است و ما را با دیدگاه یک سیاستمدار عالم و دانشمند، نسبت به ایران آشنا می‌سازد و نشان می‌دهد که کهن سرزمین ایران را از چه منظری بررسی کرده و چگونه مسایل اجتماعی و فرهنگی را ارزیابی کرده است. آنچه مسلّم است، کازاما به اوضاع اجتماعی و سیاسی ایران و بازتاب آن نگاهی منصفانه داشته است.
شرح کازاما از تمدن، هنر، فرهنگ و ادب ایران سرشار از تحسین مردمی است که این مایه‌های معنوی را بار آورده‌اند. او می‌گوید که ایرانیان، مانند چینیان، ادبیات بسیار زیبا و لطیف دارند، و زبانی که در بیان از معنی فرا می‌رود. ایران از عهد باستان کشوری بوده است با سیصد گونه آداب و سه هزار گونه مراسم دقیق تشریفاتی، و معماران ایرانی (عهد باستان) علم و فن ساختمان نخوانده بودند، اما باز معماران ژاپنی به پایه آنها نمی‌رسند، خط زیبا و خوشنویسی برای ایرانیان هنر است، و هنر ایران با آن که در اصل تجملی است، گرایش بسیار به مفید و کارآمد بودن (در زندگی) دارد. ذوق عالی و حس زیبایی‌شناسی از هزاران سال پیش با جان و دل مردم ایران سرشته شده است؛ ایرانیان مردمی شاعرطبع و ادب‌پیشه‌اند و بیشترشان مانند حافظ (شاعر بزرگ ایرانی) ذوق زیبایی‌شناسی دارند، اهل خرد و معرفت‌اند، و شیوه زندگانی را می‌دانند.
کازاما، ایرانیان را مردمی هنرور می‌شناسد و در سفرنامه اش می نویسد:
ایرانی نبوغی کم‌نظیر در پرداختن نقش و نگار دارد و تنها ملتی که از سه هزار سال پیش تا به امروز صنایع و هنرهای دستی را نگاهداشته، فقط ایران است.

مرتبط با این خبر

  • نامگذاری سال 98 به نام سال «رونق تولید» از سوی مقام معظم رهبری

  • نوروزگاه های خیابان ولی عصر میزبان شهروندان در تعطیلات

  • تقویم جلالی هجری خورشیدی ایران ؛ دقیقترین گاهشماری جهان

  • پیوند آتش نوروزی با سرچشمه گرما و روشنی

  • استقبال از سال نو با ویژه برنامه «سرود فروردین»

  • بهار دلنشین ؛ ترانه و تصنیف های بهاری از رادیو فرهنگ

  • «عید دیدنی» رادیو فرهنگ با هنرمندان

  • آیین ها و آداب و رسوم نوروزی در ساز نوروز

  • « قول »

  • راه‌های تشخیص صنایع دستی «اصل» از «تقلبی»