صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

گفتگو با دکترمحمد جواددهقانی درباره زبان فارسی و چهاردهمین زبان برتر علمی در دنیا

چند روز پیش در سایتها و رسانه ها خبری توجهم را جلب کرد " زبان فارسی به عنوان چهاردهمین زبان علم در دنیا شناخته شد "
بررسی پایگاه استنادی اسکوپوس در سال 2016 میلادی ، نشان میدهد که زبان فارسی جایگاه چهاردهم دنیا از لحاظ تولید علم را کسب کرده . با دکتر محمد جواد دهقانی سرپرست پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) تماس گرفتیم تا در این درباره با او گفتگو کنیم . مصاحبه ی رادیو فرهنگ را با ایشان میخوانید
*آقای دكتردهقانی پایگاه استنادی اسکوپوس (Scoupus) چیست ؟
پایگاه استنادی اسکوپوس در حقیقت یکی از بزرگترین پایگاههای چکیده نامه و از نمایه های استنادی معتبر و شناخته شده ی متون تحقیقاتی و منابع تحت وب با کیفیت میباشد پایگاه استنادی اسکوپوس (Scopus) علاوه بر چکیده مقالات ، دارای فهرست منابع هر مقاله می باشد و بنابراین امکان محاسبه تعداد استنادات به هر مقاله برای پژوهشگران وجود دارد.
*با توجه به انتخاب زبان فارسی به عنوان چهاردهمین زبان علم در دنیا مهم ترین شاخص سنجش یک زبان برای رتبه بندی آن زبان به عنوان زبان علم و دانش چیست ؟
مقام معظم رهبری بر پیشرفت علم و گسترش زبان فارسی بسیار تاکید داشتند به گونه ای که در سطح جهان با مشاهده ی پیشرفتهای علمی ایرانیان سایر کشورها به یادگیری زبان فارسی تشویق شده اند در نقشه ی جامع علمی کشور به گسترش زبان فارسی توجه بسیاری شده . درباره ی شاخص های سنجش یک زبان به عنوان زبان علم باید بگویم : تعداد مدارک و مقالاتی که در پایگاههای بین المللی به زبان فارسی وجود دارد مد نظر قرار میگیرد .درباره ی وضعیتی که ما در پایگاه استنادی اسکوپوس در مقایسه با سایر زبانها داریم ، کلیه ی مقاله ها و مدارک علمی به زبانهای مختلف دنیا در پایگاه استنادی اسکوپوس نمایه میشود که رتبه ی اول مقالات علمی در این پایگاه زبان انگلیسی است و بیش از 92 درصد از مقالات و مدارک این پایگاه را به خود اختصاص میدهد . دومین زبان ، زبان چینی است که حدود 4 درصد را در بر میگیرد و سایر زبانها نظیر اسپانیایی و آلمانی در مراحل بعدی هستند در این میان زبان فارسی در سال 2009 در رتبه ی 30 قرار داشت ،در سال 2010 به رتبه ی 28 رسید یم، در سال 2011 به رتبه ی 24 و در سال 2012 رتبه ی 21 و در سال 2016 به رتبه ی چهاردهم ارتقاء پیدا کردیم .
*دکتر دهقانی با توجه به گسترش جغرافیای فرهنگی زبان فارسی و نفوذ ساختاری این زبان در مجموعه ی بزرگترین زبانهای دنیا آیا امکان واژه گزینی علمی با زبان فارسی و نشر آن در زبانهای هم خانواده وجود دارد یا خیر ؟
قطعا وجود دارد زیرا در زبان علم اگر در این حوزه فعالیتی صورت نگیرید در آینده مساله ساز خواهد شد . لذا فرهنگستان زبان فارسی باید به گونه ای عمل کنند که به ازای هر کدام از این کلمات جدید علمی ، واژه ی معادل آن را جایگزین کنند ا این امر در مجامع و مقالات علمی گاهی به سختی صورت میگیرد . و پژوهشگران باید تلاش کنند که مقالات و پژوهش های علمی خود را به زبان فارسی هم منعکس کنند .
*مسیر توسعه ی نفوذ زبان فارسی به عنوان زبان علم و ارتقاء شاخص های آن چگونه میسر خواهد شد ؟

در اسناد بالادستی این تاکیدات وجود دارد همان طور که گفتم در نقشه ی جامع علمی کشور بر ارتقاء جایگاه زبان فارسی به عنوان یک زبان فراگیر علمی بسیار تاکید شده ودر مسیری که مشخص شده است این امر ( گسترش زبان فارسی ) به گونه ای گنجانده شده که این مساله رعایت شود . علیرغم اینکه ما از نظر جمعیت در مقایسه با جوامع عربی کمتر هستیم اماسهم ما در تولیدات علمی در سطح بین الملل نزدیک به دو برابر بیشتر از جوامع عربی است اما باید توجه کنیم که اگر زبان فارسی را مد نظر قرار ندهیم شاید در آینده شاهد افت جایگاه زبان فارسی در سطح بین الملل باشیم .
*به عنوان پرسش پایانی ، آموزش زبان فارسی به غیر فارسی زبانان چه تاثیری در روند ارتقاء جایگاه زبان فارسی در جهان خواهد داشت ؟
این امر بسیار موثر خواهد بود و در حال حاضر یکی از اقدامات موثر در سایر کشورها تاسیس رشته های زبان فارسی یا همان کرسی های زبان فارسی در دانشگاههای مختلف دنیاست و فعالیتهای خوبی هم در این باره صورت گرفته و قطعا تاثیر گذار خواهد بود .


مرتبط با این خبر

  • "شاعران فلسطینی پیامبران شعر جهان اند"

  • دومین جشنواره بین المللی حقوق بشر آمریکایی!

  • داستان کوتاه « کوه سنگی »

  • رژیم غاصب صهیونیستی چگونه شکل گرفت ؟

  • موضع گیری های امام خمینی (ره) درباره رژیم صهیونیستی

  • نقش شاعران فلسطینی بر مبارزات مردم فلسطین

  • گفتگو با فرزند دکتر محمد معین در برنامه نام آوران ایران زمین

  • روزی برای رهایی؛ همزمان با راهپیمایی روز جهانی قدس

  • شرق بهشت و داستانهای زندگی ما.

  • «رژیم صهیونیستی چگونه شکل گرفت ؟»