صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

مشهورترین کسی که آرای سقراط را در قالب فلسفی روشنی ریخت،و آنچه را که فلاسفه پیشین آورده بودند گرفت،و آنچه را که به نبوغ خلاقه خود دریافته بود بر آن افزود و از آن مجموعه ای واحد پدید آورد که دارای اجزایی محکم و بنیانی استواربود افلاطون بود

نویسنده : علی شالچیان

سقراط، جام زهرى را که براى دفاع از عقیده خود و گواهى دادن بر حقیقت، برگزیده بود سرکشید. او تازه دیده برهم نهاده بود که اندیشه هایش شکوفا شد. افکار سقراط چند اصل مهم را در فلسفه به وجود آورد، و یکى از مهم ترین آن ها این است که عالم محسوسات همه عالَمِ وجود نیست؛ زیرا عالم دیگرى نیز هست، که حقایق اشیاء -که ما با حواس خود جز سایه هایى از آن ها را در این عالم درک نمى کنیم- در آن ساحت است، و آن عالم مثل و افکار مجرد و حقایق ازلى است. دیگر آنکه آدمى در پى سعادت است، و بر اوست که تعریف درست آن را دریابد، و به خاطر وصول به آن، ارزش عدالت و شجاعت و عفت و حکمت و فضایل دیگر را بشناسد. اجتماع را نیز نظامى است که مردم آن باید بدان مقید باشند، تا سعادت افراد و قدرت و بقاء دولت تأمین شود.
مشهورترین کسى که آرای سقراط را در قالب فلسفى روشنى ریخت، و آنچه را که فلاسفه پیشین آورده بودند گرفت، و آنچه را که به نبوغ خلاقه خود دریافته بود بر آن افزود و از آن مجموعه ای واحد پدید آورد که داراى اجزایى محکم و بنیانى استواربود افلاطون، حکیم الهى و معلم ارسطو، بود. مهم ترین اندیشه هاى فیلسوفان به افلاطون بازمی گردد.
افلاطون در آتن به سال 427 ق. م. در خاندانى اصیل، زاده شد. در کودکى از تربیتى شایسته، که شایان فرزندى از خاندان اشراف یونان بود، برخوردار گردید. در بیست سالگى به سقراط پیوست، و مدت هیجده سال ملازم او بود. سپس از جزیره کرت (اقریطس) و جنوب ایتالیا و سیسیل (صقلیه) و مصر دیدن کرد. در سال 387 در آتن مدرسه اى گشود و به تعلیم آغاز کرد. ولى دوبار به خاطر سفر به سیراکوز، درس را تعطیل کرد. آرزوى او از سفر به سیراکوز، این بود که آراء سیاسى خود را، که مى گفت باید فلاسفه حاکم باشند، در آنجا به کار دارد، اما در هربار شکست خورد و بازگشت، و بار دیگر به دنبال کردن اندیشه هاى فلسفى خود پرداخت، تا در سال 348 جهان را وداع گفت.
مدرسه ای که افلاطون تأسیس کرد، مدرسه به معنى حقیقى آن نبود، بلکه محلى بود که گروهى از دوستان و شاگردانش براى بحث و فحص، در یک محیط علمى، و آماده کردن مردانى براى اداره شئون مدینه بر وفق مقتضاى عقل، گرد مى آمدند.
اخلاق از منظر نظر افلاطون، از شاخه های سیاست وتدبیر است. او پس از غور در عدالت اجتماعی، به عدالت فردی متوجه شد که تعبیر دیگری از اخلاق است. ارزش در نظر افلاطون از سه چیز تجاوز نمی کند: 1- زیبایی، 2- عدالت، 3- حقیقت؛ و جامع میان این سه، خیر و نیکی است.
افلاطون گاهی اخلاق را از مقوله جمال و زیبایی دانسته است و گاهی آن را از مقوله عدالت ذکر کرده است. اینکه او می گوید اخلاق از مقوله جمال و زیبایی است مقصود او زیبایی حسی نیست که در گل و چیزهای دیگر دیده می شود، بلکه زیبایی کار و عمل انسان است که از روح زیبا سرچشمه می گیرد.
اخلاق افلاطون مبتنی بر جستجوی سعادت و نیکبختی است. از منظر او، بالاترین خیر انسان توسعه و پیشرفت حقیقی شخصیتِ انسان به عنوان موجودی عقلانی و اخلاقی، رشد و پرورش صحیح نفس او، خوشی و آسایش هماهنگ کلی زندگی است. وقتی که نفس آدمی در حالتی است که باید در آن باشد، در آن صورت انسان نیکبخت و سعادتمند است.
در دیدگاه وی، شرّ و بدکاری نتیجه جهل است. از این رو، وی معتقد بود که مردم باید به دو چیز تعلیم داده شوند؛ یکی عادات ارزشمند و با فصیلت را فراگیرند و از سوی دیگر قوای ذهنی و عقلی خود را با فراگیری ریاضیّات و فلسفه پرورش دهند و مردمی که استعداد عقلی برای درک معارف مطلوب را ندارند و نمی‌توانند بفهمند زندگی خوب و خیر چیست باید از اهل حکمت تقلید کنند.
در نظریه افلاطون، نفس یا روح آدمی دارای سه قوه است و متناسب با هریک فضیلتی وجود دارد. این قوا عبارت اند از: 1- قوه شهوانی که فضیلتِ مختص آن اعتدال است؛ 2- قوه روحانی که فضیلت مختص آن شجاعت است؛ 3- قوه عقلانی روح که فضیلت مختص آن حکمت است.
آن دسته از تألیفات افلاطون، که براى تعلیم رسمى شاگردان مکتب او به کار مى رفته است، به دست ما نرسیده است. آنچه به دست ما رسیده، مجموعه مکالماتى است که براى عامه مردم نوشته است. مورخان تاریخ فلسفه، کوشیده اند تا این مکالمات را به نحوى ترتیب دهند، که مبیّن تطور اندیشه او نیز باشد.




مرتبط با این خبر

  • فلوطین و برخی از اندیشه هایش

  • « فلاش »

  • رادیو فرهنگ عید قربان به انجمن ام اس ایران می رود

  • پخش زنده ی دعای عرفه از رادیو فرهنگ

  • برگزاری جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان در برنامه دست به نقد بررسی می شود

  • رادیو فرهنگ به استقبال عید قربان می رود

  • فیلم سینمایی کاتیوشا در نقد و بررسی جادوی صحنه

  • «عرفه، روز رحمت عام الهی »

  • نام آوران ایران با استاد زبان شناسی و ادبیات گفتگو می کند

  • رادیو فرهنگ را « سیاه و سفید» بشنوید.