صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

امروز سخن از کسی است که زلال ترین، پاک ترین، شیواترین و انسانی ترین نگاه را به خاک پاک ایران زمین و فرهنگ زیبای مردمانش دارد. سخن از کسی است که بدون او هرگز (( ملیّت ایرانی )) شکوه و جلال و عظمت راستین خود را باز نمیافت.

نویسنده: ارسطو جنیدی

به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه بر نگذرد

دلباختگان زبان شیرین پارسی و ایرانیان عاشق میهن، درودی به بلندای شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی بر شما.
فردوسی که نامش حسن و کنیه اش ابوالقاسم است در سال 329 هجری قمری، یعنی در همان سال که چراغ دل فروز وجود رودکی خاموشی می گرفت، در روستای باژ از توابع طوس زاده شد. او از خاندان دهقانان بود. ((دهقان)) در آن دوره به جمعی از خاندانهای بزرگ زادگان و مالکان با اصل و نسب بازمانده از دورانهای کهن گفته می شد که در حقیقت از خاندانهای دوره ساسانی به شمار می رفتند و نسبت به حفظ میراث ملی ایران بسیار حساس و علاقه مند بودند.
داستان شکوهمند و حماسه گونه زندگی حکیم بزرگوارمان خود حکایتی شگفت و ستودنی است و در اینجا به همین مختصر در باب زندگی فردوسی بسنده کرده، عاشقان دانایی و تشنگان تحقیق را به مطالعه آثار دانشمندان بزرگ در این حوزه دعوت می کنیم.
اما بپردازیم به محتوای شاهنامه.
چگونه می توان در اندک مجالی حق مطلب را در باب این درخشان ترین اثر ادبی - هنری - فرهنگی ایرانیان بیان کرد.
باید از روان بلند فردوسی پوزش خواست که چنین مختصر و فشرده در مورد اثر ناب او سخن می رود.
اما به چند نکته کوچک اشاره می شود تا یگانگی شاهنامه را بیشتر درک کنیم.
شاهنامه ارجمندترین و مایه ور ترین اثری است که به زبان پارسی دری نوشته است.
شاهنامه در میان تمامی حماسه های کهن ملی جهان تنها اثری است که هنوز به زبان اصلی آن قابل خواندن و فهمیدن برای عموم مردم است و بی نیاز از ترجمه. بدین معنا که ((مهابهاراتا)) هندوان، ((ایلیاد و اودیسه)) یونانیان، ((نیبلونگن لید)) آلمانیها، ((بیولف)) انگلیسیها، همگی حماسه هستند. همگی حماسه های ملی هستند و همگی مهمترین آثار تمدنی قوم خود را ثبت و ضبط کرده اند اما هیچکدام امروزه بدون ترجمه به زبان امروزین این کشورها قابل فهم نیستند. زیرا زبان آنان چنان دچار تغییر شده که مردمان این سرزمینها دیگر نمی توانند این کتب را به زبان اصلی بخوانند. اما شاهنامه در این میان ممتاز و بی همتاست. بعد از گذشت هزار و صدسال از سرایش این اثر سترگ، اشعار آسمانی و ناب فردوسی برای هر پارسی زبانی قابل فهم است. و بر ماست که این گوهر تابنده، یعنی زبان شیرین پارسی را چون جان عزیز بداریم و حفظش کنیم.
تمامی اشعار سترگ و شیرین شاهنامه و به تبع آن، بخش بزرگی از میراث ادبی ما برای همه پارسی زبانان قابل درک و فهم و لذت بردن است. و این درخشش زبان ملی ما بیش از همه مرهون اثر فردوسی بزرگ است.
از دیگر امتیازات منحصر به فرد شاهنامه باید به جایگاه ((زن)) در این کتاب مستطاب اشاره کرد.
در این باب باید به سخن استاد ارجمند، محمدعلی اسلامی ندوشن تمسک جست که جان مطلب را بیان کرده اند:
(( جایگاه زن در شاهنامه چنان والاست که نه تنها در تمامی ادبیات ایران بلکه در تمامی ادبیات کلاسیک سراسر جهان بی نظیر است)).

شاهنامه برترین جایگاه جلوه گری (( خرد )) در سراسر تاریخ و فرهنگ ماست. شاهنامه پهنه بزرگ نمایش پیروزی خرد بر بی خردی است. خرد هدیه ناب پروردگار و سایه خداوند بر روی زمین است. پی روی از خرد مایه نیکبختی و گردن کشی از آن سبب تمامی تیره روزیهای انسان است.
شاهنامه درخشان ترین عامل وحدت تیره ها و اقوام ارجمند ایرانی است و سند والای یک پارچگی میهن مقدس ما و عامل همدلی تمامی ایرانیان. هر ایرانی از هرجای این خاک مقدس که باشد مورد تکریم و نکوداشت فردوسی بزرگ است. از آذرآبادگان و کردستان و خوزستان و طبرستان تا سیستان و کرمان و سپاهان و فارس و خراسان و خلاصه تمامی وجب به وجب خاک پاک ایران.
شاهنامه گرامیداشت دین و دین داری است. ایرانی هرگز نمی تواند بدون معنویت باشد. ایران همواره کانون معنویت جهان بوده است. ایرانیان دل در گرو مهر به پرودگار دارند. ستایش و نیایش با خداوند در این سند هویت ملی ما چندان فراوان است که تنها جمع آوری آن ابیات در کتابی خود به تنهایی اثری مفصل را پدید می آورد.
شاهنامه نمود پر درخشش دلاوری و رزم و جنگاوری است برای پاسداری از ایران.
شاهنامه تصویری ترین اثر تمام ادبیات ماست. به گواه بخش بزرگی از اهل فن و متخصصان سینما، هر صحنه شاهنامه خود یک فیلمنامه بی نقص است. شخصیتها، درونیات و رفتارشان، آمال و آرزوهایشان و ویژگیهای صحنه، دقت در بیان نکات و جزئیات و خلاصه هرآنچه یک فیلم نامه کامل و سنجیده را می سازد، چنان پخته و هنرمندانه توصیف شده است که گویی یک کارگردان زبده این فیلم نامه درخشان را نگاشته.

و دریغ و درد که این مایه ورترین اثر تصویری ما هرگز چنان که شایسته است بر پرده سینما و صفحه تلویزیون نقش نبسته و عرصه خلق تصویر ما کاملاً در باب این کوتاهی ها قابل سرزنش است.

شاهنامه نگارگری کاملی است از تمدن انسانی ایرانیان.
همانگونه که بر خود شاهنامه ناب ترین و استادانه ترین نگارگریهای ایرانی نقش بسته، خود محتوای شاهنامه نیز یک نگاره شکوهمند از تمدن و فرهنگی است که نیاکان ما آفریده اند.
فرهنگ جوانمردی، فرهنگ ایثار، فرهنگ عشق ورزی، فرهنگ نکوداشت زیبایی، فرهنگ تکریم شادمانی، فرهنگ برخورداری از نعمت زندگی و در عین حال بندگی خداوند، فرهنگ کار و تلاش، فرهنگ ارج نهادن به بزرگ و بزرگی، فرهنگ تکریم تمامی انسانها از هر رنگ و نژاد، فرهنگ سازندگی و آبادانی و فرهنگ پاسداری از میهن.
عشق به ایران و مهر به میهن بنمایه و درونمایه اصلی شاهنامه است.
مناسب بود برای تمامی آنچه ذکر شد شواهد شعری فراوان از شاهنامه فردوسی بیاورم، اما کل شاهنامه شاهد و نمونه بارزی است از تمامی آنچه در کلام ناتوان و بریده اینجانب گذشت و همه عاشقان فرهنگ ایران و فرزندان فردوسی بزرگ را به خواندن جای جای این اثر داهیانه و بزرگ ادبیات ایران و جهان دعوت می کنم تا آنچه برشمردیم را خود ببینند و بخوانند و غرق لذت شوند و به ایرانی بودن خود ببالند.

روان بلندت غرق در پرتوی مهر یزدان ای فردوسی بزرگ. بر تو درود می فرستیم... درودی به بلندای شعر بی همتایت... درودی به بلندای آسمان ایران:

هرآنکس که دارد هُش و رای و دین
پس از مرگ بر من کند آفرین

مرتبط با این خبر

  • «عاشورای حسینی در آینه ادبیات پارسی»

  • «تکیه دولت کهن ترین تکیه ی تهران »

  • عزاداری ماه محرم در سفرنامه های سیاحان اروپایی

  • « تعزیه از گذشته تا امروز »

  • از چشمه سار شهادت؛ ویژه برنامه رادیو فرهنگ در روز عاشورا

  • استدلال ابن سینا بر وجود نفس

  • بیست و هفتم شهریور ، روز شعر و ادب فارسی

  • پدر ، عشق و پسر

  • "بیکرانگی " ویژه برنامه تاسوعای حسینی رادیو فرهنگ

  • برگ های روشن آینه ؛ به مناسبت تاسوعا و عاشورا