صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search

کمیسیون ملی یونسکو هر سال دهم نوامبر را روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه نامگذاری کردتافرصتی شود برای تبادل نظر صاحبان فکر و اندیشه . به همین بهانه درباره ی اهمیت علم و دانش باآقای دکتر هاشم رفیعی بنیانگذارنانوتکنولوژی درایران گفتگوکردیم.

کمیسیون ملی یونسکو هر سال دهم نوامبر را روز جهانی علم در خدمت صلح و توسعه نامگذاری کرد تا فرصتی شود برای تبادل نظر صاحبان فکر و اندیشه . به همین بهانه درباره ی اهمیت علم و دانش با آقای دکتر هاشم رفیعی بنیانگذار نانو تکنولوژی در ایران گفتگو کردیم . ایشان در سال 1385 به عنوان چهره ی ماندگار در رشته ی فیزیک نظری برگزیده شدند .
ریاست پژوهشکده نانو پژوهشگاه دانش‌های بنیادی( 1382- 1394)، چهره ماندگار نانو تکنولوژی(1385)، پژوهشگر برتر نانو فناوری(1385)، عضو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی (1392)، استاد نمونه کشوری و دریافت کننده جایزه علامه طباطبایی (1393)، استاد مدعو دانشگاه توهوکو (ژاپن1992-1993 )، محقق ارشد دانشگاه اکسفورد، چاپ و انتشاربیش از 100 مقاله در 5 حوزه فیزیک نظری و محاسباتی و چاپ کتاب « فیزیک محاسباتی نانو لوله‌های کربنی» از طرف انتشارات دانشگاه کمبیرج انگلستان در سال 2008 از جمله سوابق درخشان علمی و اجرایی دکتر هاشم رفیعی تبار طی این سال‌ها محسوب می‌شود.
(مشروح گفتگو با دکتر هاشم رفیعی تبار را در زیر می خوانید )
آقای دکتر ، دانش به طور کلی به فهم و درک انسان از جهان کمک می کند . چرا تغییر نگرش ما نسبت به جهان باعث گسترش صلح در جهان خواهد شد ؟
***هدف از علم و دانش پی بردن به قوانین طبیعت یا قوانین جامعه و قوانینی است که ما با آنها سر کار داریم . هر قدر این قوانین را بیشتر و بهتر بشناسیم کنترل آنها آسانتر می باشد و ما می توانیم از این قوانین برای بهبود وضع بشریت استفاده کنیم .
بنابر این اگر در اجتماعات مختلف قوانین حاکم بر جامعه شناسی را بدانیم می توانیم روابط بین کشورها را بهتر بشناسیم و از انجام اعمال افراطی جلوگیری کنیم .
در رابطه با قوانین طبیعت هم این امر مصداق دارد . زمانی انسان ها به دانش و قوانین طبیعت اشراف نداشتند و
نمی توانستند از این عوامل بهره برداری و آنها را به نظم در آورند. با گسترش دانش و پی بردن به قوانین طبیعت ، بشریت توانست قوانین را تحت نفوذ خود درآورده و از این قوانین در سطوح مختلف استفاده کند . بنابراین هر قدر به قوانین پدیده ها آگاه تر باشیم بهتر می توانیم پدیده ها را شناخته و آنها را کنترل کرده و در خدمت اهداف مترقی قرار دهیم . زیرا هر پدیده ای جنبه های مثبت و منفی بسیاری دارند که با شناخت آن ها می توان از جنبه های مثبت به نحو مطلوب بهره برداری کرد .
- در دهه های اخیر ایران شاهد گسترش روز افزون مراجع و مراکز دانشگاهی و تولید علم شده است . اما تاثیرات این گسترش کمتر در تولید علم و فناوری به چشم می خورد ، علت آن چیست ؟
***تا همین اواخر درک ما از دانشگاه تدریس و تعلیم بوده نه محل تولید علم . زیرا کسانی که دانشگاهها را راه اندازی کردند بر این باور بودند که ما باید علمی را که در غرب و نقاط دیگر جهان تولید شده به دانشجویان خودمان انتقال دهیم . رفته رفته و با گذر زمان این نگرش تغییر کرد و نسلی که پس از انقلاب وارد دانشگاهها شدند خود به تولید علم پرداختند ( البته من نقش تولید علم در غرب را نفی نمی کنم ) اما باید بگویم یکی از دلایل دیگری که سبب شد ،کمتر پیشرفت کنیم تکیه ی بیش از حد بر گذشته بود . در سرزمین ما ایران در زمان های دور دانشمندان بزرگی چون بوعلی سینا می زیسته اند که در عصر خود سرآمد بودند ، اما ما باید تلاش کنیم در عصر حاضر و با پدید آمدن علوم نوین دانشمندانی تربیت کنیم که متعلق به نسل خودمان باشند . ما می توانیم انشتین هایی برای زمان خود داشته باشیم همان طور که اخیرا دیدیم فردی چون مرحومه مریم میرزاخانی ریاضی دان برجسته در سطح جهانی بودند که متاسفانه خیلی زود ایشان را از دست دادیم .
در حال حاضر بسیاری از ایرانیان در داخل و خارج از کشور در رشته های خود متخصص بوده و
می درخشند . ما باید توجه داشته باشیم که در تولید علم از غرب چیزی کم نداریم و بسیاری از مقالات علمی که که تولید می کنیم قابل مقایسه با غرب است . اما درباره ی اینکه چرا علم در ایران تبدیل به فناوری نشده باید بگویم ایدئولوژِ ی های لازم موجود نبوده و جدایی دانشگاه از صنعت یکی از دلایل اصلی بوده . صنعت ما بیشتر صنعت مونتاژی بوده . البته اخیرا شاهد تغییرات مثبتی در این زمینه هستیم . در کشور ما پژوهش های بنیادی و طولانی مدت دچار ضعف است و کار تیمی به درستی انجام نمی شود . به همین دلیل ما دربرخی موارد پیشرفتهای لازم را نداشتیم . در حال حاضر در بسیاری از زمینه ها ی نانو تکنولوژی صاحب نظر هستیم و می توانیم کارهای مهم انجام دهیم اما باید موانع را از میان ببریم . فرض کنید با استفده از فناوری نانو دارویی تولید کنیم که سلول های سرطانی را از بین می برد اما تولید دارو تنها بخشی از کار است برای به ثمر نشستن این فعالیت بقیه ی جامعه و دستگاههای ذیربط هم باید با این کشف همراهی لازم را داشته باشند . پس ابتدا باید زیر ساختهای لازم فراهم شود .
من فکر میکنم ما اگر دسترسی به نفت و درآمد نفتی نداشتیم مجبور بودیم برای بهبود شرایط اط اختراعات و اکتشافات خودمان بهرمند شویم و شاید یکی از مهم ترین مشکلات ما در کشور اقتصاد تک محصولی و وابسته به نفت است .
یک سری نخبه در جامعه ی ما وجود دارد که این افراد باید دستچین شوند و شرایط ویژه برای این افراد مهیا شود تا این افراد نخبه بتوانند تکنولوژی بیافرینند و صادر کنند .
- آقای دکتر رفیعی تبار به عنوان پرسش پایانی ، به نظر شما مهم ترین مانع در راه گسترش علم در جامعه ی ما چیست ؟

*** من مهم ترین مانع را شبه علم در جامعه می دانم . متاسفانه در جامعه ی ما گاهی از سوی افرادی که خود مدعی علم هستند به شبه علم دامن می زنند و این مانع گسترش علم میشود و ما باید سعی کنیم این مسائل حل شود .

مرتبط با این خبر

  • هفتمین جایزه ی ادبی یوسف

  • «سه وجهی که مثلث نمی سازند»

  • « آخرین شانس »

  • نام اوران ایران زمین میزبان ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق

  • تمرین شنیداری کودکان با نادر مشایخی در برنامه فکرانه

  • سیری در نمایشگاه کتاب استانبول

  • مزایا و معایب نوسازی و بازسازی خانه های تاریخی

  • برخوانی کتاب « تاریخ طب در ایران» در فرآهنگ

  • نقد و بررسی فیلم ایتالیا ایتالیا در جادوی صحنه

  • نام اوران ایران زمین میزبان ابوالقاسم اسماعیل‌پور مطلق